تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دفتر تاريخ ( مجموعه اسناد و منابع تاريخى ) ( فارسى ) — صفحة 299

مساهمون:

ص٢٩٩

[ بازگشت علماء به شهر ]

دستخط شاه را وعاظ با حضور طلاب و حاضرين قرائت نمودند . علماء مصمم حركت [ به ] شهر شدند . طلاب متفقا بر تأسيس عدالتخانه هم‌قول گرديده كه بعد از اين زحمات بايستى عدالتخانه تشكيل و رفع ظلم از عموم مردم بشود و بر صحت دستخط شاه اصرار كردند كه حتما بايد سفرا و نمايندگان خارجه تصديق كنند . علماء به رعايت حفظ حدود سلطنت و به ملاحظهء اينكه خارجه ثالث در ميانه نشوند امتناع بليغ و بر استحكام دستخط [ تأكيد كردند ] و تصديق خارجه را سوء احترام دانسته و طلاب را ساكت كردند . به واسطهء عدم اطلاع ، اين مذاكرات از طلاب ناشى شد و الّا پذيرفته بود [ ند ] كه وصول دستخط را به توسط يكى از سفراء خارجه درخواست دارند تا بعدها نقض و يا تعطيل در آن واقع نشود . آقايان حركت به شهر كردند و اين حال تصادف با روز جمعه 16 ذى قعدة الحرام 1323 بود . بعد از ظهر روز مزبور با كمال تجليل از سواره‌نظام و جنيبتهاى متعدد زرلگام دولتى روانه شهر شدند . عامهء مردم تا خارج شهر براى استقبال پياده و سواره ازدحامى غريب كه فوق آن تصور نمىشود داشتند . نزديك غروب به همان هيأت و جلال وارد شهر گرديده درب ارگ دولتى از كالسكه پياده شده حاجبان دربارى مردم متفرقه را منع از دخول نموده علماء با عين الدوله و مشير الدوله وزير امور خارجه حضور شاه نائل شدند . شاه با نهايت احترام مقدم آنها را پذيرفته پس از مذاكرات در افتتاح عدالتخانه قصد باطنى خود را كه در سابق به اين امر اشاره كرده بود ابراز داشت . مايهء تشكّر علماء گرديده مرخصى حاصل نموده . هريك به منازل خود رفتند . مردم كه ظاهرا به حوائج خود نائل شده بودند از روى كمال بشاشت و خرّمى ديدن از علماء مىنمودند و بر وفق حصول اين مرام شب بعد از ورود آقايان جشنى شايان و چراغانى نمايانى در تمام بازار و اسواق و شهر شد .

[ تغييرات حكام ]

ابتدا علاء الدوله از حكومت طهران عزل ونير الدوله كه قبل از اين مقدمه در همراهى با آقايان باطنا قسمها خورده بود به جاى او برقرار [ شد ] و بالاخره نقض حلف
دفتر تاريخ ( مجموعه اسناد و منابع تاريخى ) ( فارسى ) — صفحة 299 | ايرج افشار