و وسطى و آخرى . از تكرار شوروى در انتشارات كه ما با ملت ايران مخالفت نداريم بوئى استشمام ميشد « 1 » در هرموقع روس بفكر ترويج مرام است .
استعفاى پهلوى
نظر باينكه من همهء قواى خود را در اين چند ساله مصروف امور كشور كردهام ناتوان شدهام ، حس ميكنم كه اينك وقت آن رسيده است كه يك قوهء جوانترى به كارهاى كشور كه مراقبت دائم لازم دارد بپردازد و اسباب سعادت و رفاهيت ملت را فراهم بياورد . بنابراين امور سلطنت را بوليعهد و جانشين خود تفويض كردم و از كار كناره نمودم . از امروز كه 25 شهريور 1320 است عموم ملت از كشورى و لشكرى وليعهد و جانشين قانونى مرا بايد بسلطنت بشناسند و آنچه از پيروى مصالح كشور نسبت به من مى - كردند نسبت بايشان منظور دارند كاخ مرمر تهران 25 شهريور ماه 1320 رضا شاه .
طبيعت عوض نميشود بايد گفت كه آشفتگى اوضاع و پاشيدگى امور فكر تغييرى در اذهان آورده بود و سردار سپه هنرهاى نظامى نموده ميبايست دورهء بيست ساله پيش بيايد و كارها نظمى بگيرد در استعفانامه هم لحن ديكتاتورى برملا است . لفظ بايد در اين نامه نميگنجد بهتر اين بود ميفرمودند اميدوارم وليعهد بتواند بمراقبت در نظم مملكت و تدارك رفاهيت عامه توجه ملت را به خود جلب نمايد . در اثناى مذاكرات پس از تنظيم قرارداد روزى فروغى به منزل من آمد در صحبت از قرارداد سؤال كرد گفتم نظر به پيشآمد غير از آنچه دست و پا كردهايد چه مى - توانستيد بكنيد .
حقيقت اين است كه باز رقابت بين انگليس و روس بجان ما رسيد و انگليس است كه در قرارداد قاعدهء ترك ايران را پس از جنگ برجا نهاده و از طرف امريكا تأييد شد .
هامش
( 1 ) - مدتى بوده است كه از اطراف به انگليس اظهار ميشده است كه پهلوى را شما بر ما مسلط كرديد و نيمهء آخر پرگرام ده ساله راه به اين شكايت ميداد و سخنهائى ميرفت و محرمانه مذاكراتى در بين ميشده است شبها اتومبيل سفارت آلمان درب سراى وليعهد ديده شده بود .