تخطي إلى المحتوى الرئيسي

خاطرات و خطرات ( فارسى ) — صفحة 381

مساهمون:

ص٣٨١
سرحدى بوده و ارفع الدوله مترجم پرتوكل 1886 راجع به آن تشخيص است دانسته يا ندانسته نهر موسى خانى را كه براى آوردن آب بصحرا بوده است با اترك جا زده‌اند و اترك مسافتى از اين نهر به طرف شمال است و وارد خليج حسينقلى چندين فرسخ مربع خاك ايران از دست رفته است . اما طرف آذربايجان حدى كه در عهدنامهء گلستان معين شده است امتداد رود ارس است تا آنجا كه رود مزبور سير دارد اختلاف در جهت بقيهء خط است نسبت به پيچ‌وخم رود ، خطى كه عملى شده است در امتداد جريان كلى است سر از بيله سوار درمىآورد خطى كه روس مدعى است به جهت خم آخر به طرف آستارا سير مىكند و مقدارى مهم اراضى به طرف شوروى مىافتد . اما فيروزه در سرحد خراسان محلى است مهم و آباد كه به زمان ناصر الدين شاه به خواهش امپراتور روس بروسيه واگذار شد درعوض حصار كه خرابه‌اى است كم‌آب و بدهوا بايران تعلق گرفت . در عهدنامهء اخير كه شوروى عهدنامهء تركمان‌چاى را لغو كرد متصرفات دولت امپراتورى را بايران برگرداند من‌جمله فيروزه است باسم ، ليكن از فيروزه دست برنداشتند و اختلافى است مستحدث مزيد بر اختلافات اسبق ، گمان نميرود اين اختلافات رفع شود مگر در مورد دادن امتيازى بشوروى .

غوغاى ترياك

منع مخدرات مدتى است در جامعه مورد بحث است و از بين مخدرات منع زراعت ترياك ، كميسيونى برياست دلانو آمريكائى قبلا بايران فرستاده شده بود . راپرتى تقديم جامعه كرده بود ، فروغى كه در اروپا بود بنمايندگى اول معرفى شد كه از منافع ايران دفاع كند ، علاء و مكرماك كه از اعوان ميليسپو مانده بود نيز مأمور شدند ، اصولا با مدلول راپرت موافقت نمودند اظهار داشتند كه زراعت ترياك يكى از منابع مهم اقتصادى كشور است و تبديل آن بزراعت ديگر فرصت ميخواهد و آزادى كامل در تعرفهء گمرك و مهلت و فرصت كه غالبا فراموشى ميآورد چنان كه آورد . اين عنوان جامعه هم موضوعى بود براى صحبت و برگذار كردن اوقات مثل بسيار از عناوين ديگر . جامعه به صورت ملى و در معنى دولتى است و وسيلهء پيشرفت مقاصد ذى نفوذ روزبروز از عظم آن كاسته شد مثل مجلس صلح لاهه . اكشتراند رئيس شعبهء مخدرات جامعه كه در اواخر سنهء 1310 بتهران آمد منافع ترياك و اشكال تدارك نازل منزله‌اى براى آن را تصديق كرد ، قرار شد بتدريج اين زراعت بزراعت ديگر تبديل شود و از صدور قاچاق جلوگيرى ، چه صدور دو هزار صندوق بقاچاق از براى نام ايران خوب نيست دولت بجاى آنكه در اكثر صدور حد بگذارد مقدار اقل صدور را با متصديان 5500 صندوق قرارداد كرده است و بر هر صندوق صد ليره ماليات بسته كه در صورت صحت عمل سالى 550 هزار ليره درآمد ميتواند داشته باشد . كار صحيح آن است كه ژاپن كرده است در سفارت خود در چين مأمور مخصوصى دارد كه مراقب معاملات ترياك است و مانع صدور بژاپن . ترياكى كه بچين ميرود بتوسط عمال نظامى به خرده‌فروش داده مىشود و از عايدات آن مخارج اردوها پرداخته .

اختلاف با تركيه

اختلافى در حدود آذربايجان با تركيه از سابق در بين است ، در شهريور 1306 امين‌باشى محمد شكربك در سرحد مورد حمله واقع شده عساكرى مقتول و اموالى منهوب ميگردد ، مأمورين سرحدى ايران از او پذيرائى ميكنند شبهه در تبعيت مرتكبين مىشود و در آنكارا شكرآبى حاصل ، فروغى از جامعه مأمور آنكارا شد و سوء تفاهم مرتفع . هم در اين سال در عراق تضييقاتى نسبت باتباع ايران ظهور كرد ، در مجلس قانونى در منع مسافرت بعراق تصويب شد البته منع عامه از زيارت خالى از اشكال نبود .
خاطرات و خطرات ( فارسى ) — صفحة 381 | مهديقلى هدايت ( مخبر السلطنه )