مأموريت بلژيك
پس از بازگشت از مأموريت مسقط دوباره در همين سال مسافرت ديگرى پيش آمد و مرحوم وزير مرا به بلژيك فرستاد كه براى دولت ابتياع اسلحه نمايم . بدين منظور دوباره با خانواده وداع گفته به بلژيك رهسپار شدم . در شهر « ليژ » از كارخانهء معروف تفنگسازى قولينكر ماكينه ، بيست هزار تفنگ دولول كه يك لوله خواندار و لولهء ديگر بىخوان باشد به قرار هرقبضه بيست فرانك و قسمت ديگر به همين تعداد يعنى تفنگ سوزنى كه تازه اختراع گشته بود از قرار هرقبضه ده فرانك خريدارى كردم .
اين اسلحهء اخير چون خريدارى نداشت ارزانتر بود .
اين تفنگها همان تفنگهايى بود كه حسين پاشا خان امير بهادر در دوران كوتاه سلطنت نكبتبار محمد عليشاه مخلوع كه وزير جنگ بود يكى شش تومان عوض مواجب صاحبمنصبان و بنيچهها ( سربازان داوطلب ) به ارباب حقوق داد .
در آن سفر خريد اسلحه چيزى كه جالب توجه و دقت نظر باشد پيش نيامد كه به قلم آرم . سفرى كردم كه قريب پانصد تومان حق المعامله و كميسيون كارخانهء سازنده به من داد و خرج دررفته همين مبلغ را به خانه آوردم و تقديم عيال عبوس خود نمودم .
مأمور سرپرستى ارامنه
ديگر برايم مأموريتى پيش نيامد . مگر اينكه پنج يا شش ماهى رئيس و سرپرست ارامنهء اروميه گشتم و در آنجا مصدر خدمتى به فرانسويها شدم . يعنى وقتى به مقر حكومت و مركز مأموريت رسيدم متوجه شدم جمعى از الواط خر مقدس شهر خيال كرده بودند مسيو ملينه « 1 » نام ويس قنسول فرانسه و پركروزل « 2 » نام آرشوك كاتوليكها را مقتول نمايند . براى اينكه خوانندهء محترم مقام پر و آرشيوك را در مذهب كاتاليك بدانند توضيحات زير را مىنگارم :
روحانيون كاتوليكى داراى مناصب و مقامات مختلف مىباشند كه بر حسب هوش و ذكاوت و معلومات و خدمت به مذهب و كليسا و قدمت خدمت از طرف پاپ در آن ده يا شهر يا مملكت رئيس مذهب كاتوليكى به آنها داده مىشود . درجهء
هامش
( 1 ) -Mr . Melinais( 2 ) -Pere Crusel