اعتماد بود در محلهء اهرستان طرح مدرسهء عالى رفيع انداخت . . . هنوز آن عمارت سمت اتمام نيافته بود كه آفتاب اقبال ميرزا اسكندر از اوج كمال به حضيض و بال انتقال كرد . . .
خواجه غياث الدين محمد منصب وزارت كل را وداع كرده در خطهء دلگشاى يزد رحل اقامت انداخت . خاقان منصور [ شاهرخ ميرزا ] عنان عزيمت به دار العبادهء يزد انعطاف فرموده در قلعهء مباركه نزول اجلال نمود . در روز جمعه به مسجد جامع آمده به اقامت نماز جمعه اقدام نمود و از آنجا به مدرسهء ركنيه تشريف داده شرف زيارت سيد حسينى نسب سيد ركن الدين محمد دريافت . در آنجا خواجه غياث الدين محمد به تقبيل انامل خاقان عاليشان سرافراز گرديده مورد شفقت و مرحمت گشت و حسب الالتماس خواجهء با حشمت پادشاه رفيع منزلت روز ديگر مدرسهء حافظيه را بنور حضور منور ساخت .
خواجه غياث الدين به خدمات لايقه قيام نموده طوى پادشاهانه ترتيب داده و پنج طبق فلورى و نقره برسم پيشكش و نثار ايثار نمود . خاقان منصور چون نذر نموده بود كه خانهء كعبهء معظمه زادها اللّه تعظيما را جامه پوشاند ، مقرر فرمود كه خواجه مشاراليه به ساختن و اتمام آن سعى نمايد . . . بعد از آنكه جامه سمت اتمام يافت خواجه به دار السلطنهء هرات برد و حسب الفرمان به اتفاق امراء كرام عازم بيت الحرام گرديد و پس از وصول به مكهء معظمه به سعادت طواف ركن و مقام استسعاد يافته . . . جامه را پوشانيدند و باتفاق رفقا عنان عزيمت به صوب سرير خلافت تافته در دار السلطنهء هرات به ملازمت خاقان سرافراز گرديد . در آن ولايت عازم سفر آخرت گشت . نعش او را به يزد آورده در گنبد مدرسه به خاك سپردند . بعد از اندك زمان موقوفات از تصرف متولى بيرون رفته بدان سبب عمارت مدرسه خراب گرديد و اكنون به غير از علامت صفه چيزى ديگر بر جاى خود قرار ندارد . » ( نقل بطور خلاصه از جامع مفيدى ، جلد سوم ص 155 ببعد ) .
( 45 )
شيخ كبير ص 123 س 6
منظور از شيخ كبير ، ابو عبد اللّه ابن الخفيف شيرازى عارف بسيار مشهور ( متوفى در 371 هجرى ) است كه ترجمهء او را در غالب كتب تذكرهء متصوفه و جز آن بدست داريم . اخيرا هم سيرتنامهء او تأليف ابو الحسن ديلمى و ترجمهء ركن الدين يحيى بن جنيد الشيرازى باهتمام ا . شميل طارى انتشار يافته است . « 1 »
شيخ كبير بنيادگذار طريقهء مشهور كبيريه در عالم تصوف ايرانى
هامش
( 1 ) - از انتشارات دانشكدهء الهيات دانشگاه انقره ، سال 1955 .