تقرير كار خانيّت منكو « 1 » قاآن اكثر عوايد آن بشما عايد خواهد بود و چون به نظر بطر و كودكى مىنگريستند و از تجارب روزگار مؤدّب و مجرّب نگشته بودند بر انديشهء خود اصرار داشتند و قداق از خوف بادرات سخنهاى نافرجام و انديشهاى ناتمام بر انديشهء مخالفت موافقت داشت و چندانك از جوانب باستعجال كار قوريلتاى ايلچيان مىرسيدند ايشان بتوانى و تأنّى مىگرائيدند و در پردهء مخالفت راهى مىساخت « 2 » و كعبتين راى را بر رقعهء هوى مىانداخت « 3 » و از مصلحت وقت خود را كشيده مىداشت « 4 » تا عاقبة الأمر ايلچى برسيد از پادشاهزادگان كه در خدمت « 5 » حضرت جمع بودند ناقو « 6 » روان شد و بر عقب آن خواجه و بعد ازو غايمش « 7 » چنانك شرح آن در ذكر جلوس پادشاه جهان رود و كار به جائى رسيد از كوتاهانديشگى و خويشتنبينى كه عقل عقلا در خلاب « 8 » آن فكر سرگردان شد و مخرج از آن متعذّر ،
ذكر توشى « 9 » و احوال او و جلوس باتو بموضع او
چون توشى [ كه ] پسر بزرگتر « 10 » بود بحدود قلان تاشى « 11 » به خدمت چنگز خان آمد و از آنجا بازگشت مهلت موعود دررسيد و پسران او « 12 » به محل « 13 » و « 14 » هردو « 15 » و باتو و شيبقان « 16 » و تنكوت « 17 » و بركه « 18 » و
هامش
( 1 ) ه : مونك كا ،
( 2 ) ج : مىساختند ،
( 3 ) ج : مىانداختند ،
( 4 ) ج :
مىداشتند ،
( 5 ) د اين كلمه را ندارد ،
( 6 ) ب : باغو ؟ ؟ ؟ ، ج ه : باغو ، د : باتو ،
( 7 ) د : غانمش ، ج : اوغل غايمش ، ه : اغول غايمش ،
( 8 ) آ ب : حلاب ، ج :
حلات ، د : حالت ،
( 9 ) توشى در جامع التّواريخ همهجا بلفظ چوچى يا جوجى مذكور است ،
( 10 ) آ ب ج د مىافزايند : او ،
( 11 ) كذا فى ج و همين صواب است رجوع كنيد بص 111 ، - آ ب ه بجاى « قلان تاشى » بياض است ، د بدون بياض ،
( 12 ) آ د افزوده : كه ، ج افزوده : كى ، ه افزوده : اولى ،
( 13 ) كذا فى آ ه ( ؟ ) ، ج : بمحلّ ، ب : به محل ؟ ؟ ؟ ، د : به محل ، - نام اين پسر توشى در جامع التّواريخ بووال و بوقال مسطور است ( طبع بلوشه ص 90 ، 122 ) ، و مسيو بلوشه گويد اصل متن