17 سطر ، و تاريخ كتابت آن درست معلوم نيست ولى از وضع خطّ و كاغذ و ساير خصوصيّات واضح است كه بسيار جديد و قطعا مقدّم بر قرن دوازدهم هجرى نيست ، اين نسخه با صرفنظر از اشعار و عبارات عربى كه بغايت ملحون و غير منتفع بهاست روىهمرفته نسخهء صحيح متقنى است و مخصوصا كلمات مغولى را به عكس اكثر نسخ غالبا صحيح و با تمام نقط نوشته است ، اين نسخه نيز مانند نسخه د ما بين جلد اوّل و دوّم جهانگشاى در كتابت تفكيك ننموده و هيچ فصلى بين آن دو نگذارده است و در آخر جلد دوّم حاليّه ( ورق
a
168 ) نوشته : - « بعونه تعالى تمّ المجلّد الأوّل فى شهر رجب المرجّب سنه 659 » ، و از اين عبارت ( بر فرض صحّت نسخه و عدم سهو ناسخ ) ظاهرا چنين استنباط مىشود كه اين جمله عين عبارت آخر نسخهء منقول عنها بوده است و بنابراين فرض نسخهء منقول عنها بسيار قديم و در عصر مصنّف استنساخ شده بوده است « 1 » ، اين نسخه مشتمل است بر تمام جلد اوّل و دوّم و تقريبا نصف اوّل جلد سوّم و ختم مىشود بفتح نامهء الموت در اواسط جلد سوّم ، و از ابتداى فصل معنون به « ذكر
هامش
مختلف مواضعة به دو جلد تفكيك كردهاند و جهانگشاى را در سه مجلّد متقاربة الحجم استنساخ ميكردهاند و بتدريج نسخ جهانگشاى به همين نمط مشهور شده است مگر قليلى از نسخ كه همچنان بقرار اصل در دو جلد نوشته شدهاند چون د و ه ، و اين احتمال گويا اقرب احتمالات باشد بواقع ،
( 1 ) مسيو بلوشه در فهرست نسخ شفر ص 134 و در فهرست نسخ فارسى كتابخانهء ملّى پاريس ص 281 و پرفسور برون در مقالهء سابق الذّكر خود در روزنامهء انجمن هميونى آسيائى سال 1904 ص 31 نوشتهاند كه تاريخ كتابت اين نسخه سنهء 1259 است ، و آن سهو است فقط تاريخى كه در اين نسخه دارد همين است كه در متن مذكور شد يعنى « شهر رجب سنه 659 » و گويا مسيو بلوشه فرض كرده است كه چون اين نسخه با اين تازگى خطّ و جدّت اسلوب البتّه نميتواند تاريخ كتابتش بدين قديمى باشد پس لابدّ سنهء 659 سهو است از كاتب بجاى 1259 ، و پرفسور برون در عين اينكه سنهء 659 را تاريخ اصل نسخهء منقول عنها فرض كرده است باز گويا بتبع بلوشه و شايد بدون نظر باصل خود نسخه ميگويد كه اين نسخه مؤرّخ است بسنهء 1259 ،