خورشيد جهان افروز را در خاك پنهان كرده بود و ديدهء روزگار ، روز رستاخيز « 1 » را به رأى العين مشاهده « 2 » مىنمود و ابيات راقم را بر زبان مىراند : « 3 » نظم « 4 »
ز بس مرد و مركب درين « 5 » جايگاه * ز شش سوى « 6 » شد بزمگه بسته راه
شمار سپه « 7 » را ندانست كس * هوا قحط بود « 8 » از براى نفس
و در آن روز به موجب فرمان واجب الاذعان در باغ خاصّهء شريفه مشهور به قوشخانه واقعه « 9 » در بيرون « 10 » دروازهء طوقچى ، بزم شاهانه [ گ 184 آ ] آراسته ، « 11 » مطعومات و مشروبات بىاندازه مهيّا و آماده گردانيده بودند . « 12 » نوّاب اعليحضرت « 13 » ظلّ اللّهى « 14 » به اتفاق خان والاشان « 15 » در باغ مزبور نزول نموده ، « 16 » مشغول صحبت و عشرت « 17 » گرديدند .
ارباب طرب كه هريك در فن خود باربد « 18 » عصرند ، هنگامه آرا گشته « 19 » به ترانههاى رنگين و نواهاى مختلف ، ناهيد را حلقه در گوش كشيده « 20 » و اعليحضرت ظلّ اللّهى « 21 » كه به شيوهء فصيح زبانى و شيوا بيانى « 22 » از تاجداران « 23 » ممتازند ، از هرگونه مطلبى « 24 » سخن در پيوسته به نوادر كلمات اعجاز آيات ، آن پادشاه كهن سال را غريق لجّهء بحر « 25 » حيرت گردانيدند و چون محل حيرت نبوده باشد « 26 » كه به روشنايى خرد دوربين در عنفوان ريعان شباب ، حاوى چندين مراتب كمال كه اكتساب هريك از
هامش
( 1 ) . مج ، مر ، ل ، د ، ده : رستخيز .
( 2 ) . د : + و ملاحظه .
( 3 ) . م ، ل : - « و ابيات راقم را بر زبان مىراند » . ده : در محاذى سطر مزبور نوشته : « تصرف ظلّ اللّهى » و بعد مىنويسد : « تعريف كثرت از اين مناسبتر نوشته شود » .
( 4 ) . م : مثنوى . مر ، ل : - « نظم » . د : بيت .
( 5 ) . م ، ل : در آن .
( 6 ) . م ، ل : روى .
( 7 ) . م : سياه .
( 8 ) . مج : شد .
( 9 ) . م : واقع .
( 10 ) . م ، مج ، ل ، د ، ده : - « بيرون » .
( 11 ) . م : آراست .
( 12 ) . مج : - « بودند » .
( 13 ) . اساس ، مر : - « نواب » .
( 14 ) . م ، مج ، د : ظلّ الهى .
( 15 ) . م ، مج ، ل ، د ، ده : ذى شأن .
( 16 ) . م ، مج ، ل ، د ، ده : فرود آمده .
( 17 ) . د : عيش .
( 18 ) . ل : بايزيد .
( 19 ) . م ، ل : آراسته .
( 20 ) . م ، مج ، مر ، ل ، د ، ده : كشيدند .
( 21 ) . م ، ل : جهانپناهى . مج : ظل الهى .
( 22 ) . اساس : شيوه بيانى . م : شيواسيانى . ل : شيق لسانى . مج ، د : - « شيوا بيانى » . ده : سخندانى .
( 23 ) . م ، ل : + جهان .
( 24 ) . م : مطلب .
( 25 ) . م ، ل ، د : - « بحر » .
( 26 ) . مج ، ل : نباشد .