كه قبل از « مغضوب » آمده است در اداى مقصود كافى است ؟
جواب : كلمه غير دلالت بر نفى دارد و لا آن نفى را مؤكّد مىسازد . پس لا براى تأكيد آن نفى است كه كلمه غير بر آن دلالت مىنمايد .
سورهء بقره
ذلِكَ الْكِتابُ لا رَيْبَ فِيهِ هُدىً لِلْمُتَّقِينَ
« 1 » سؤال 5 : چرا خداوند شك را دربارهء قرآن نفى فرمود در حالى كه افراد فراوانى در مورد قرآن شك و ريب داشته و دارند و خود نيز اشاره به آن كرده و مىفرمايد
وَ إِنْ كُنْتُمْ فِي رَيْبٍ مِمَّا نَزَّلْنا . . .
« 2 » جواب : معناى
« لا رَيْبَ فِيهِ »
ممكن است اين باشد كه در قرآن جائى براى « شك » و « ريب » وجود ندارد و يا ممكن است اين باشد كه نزد خدا و پيامبر و مؤمنان شك و ريبى در قرآن وجود ندارد .
و يا ممكن است نفى به معناى نهى باشد ، يعنى : شك در قرآن نكنيد . نظير همين نفى در مورد قيامت نيز آمده است :
وَ أَنَّ السَّاعَةَ آتِيَةٌ لا رَيْبَ فِيها
« 3 »
هامش
( 1 ) . سورهء بقره آيهء 2 : آن كتابى است كه در آن شكى نيست و هدايتكنندهء اهل تقوى است .
( 2 ) . سورهء بقره ، آيهء 23 : اگر در آنچه كه بر بندهء خويش نازل كرديم شك داريد . . .
( 3 ) . سورهء حج ، آيهء 7 : قيامت آمدنى است و هيچ شكى در آن نيست . حضرت استاد آية اللّه جوادى آملى مىفرمايد : نفى شك در قرآن كريم گاهى حقيقى و گاهى غير حقيقى است مثلا دربارهء قيامت و دربارهء قرآن هر دو شكّ و ريب نفى شده است ولى دربارهء قرآن نفى حقيقى نيست يعنى وقتى كه مىفرمايد : در قرآن ريبى نيست نه به اين معنى است كه هيچكس در قرآن شك نمىكند بلكه به اين معنى است كه در قرآن مطالب مورد شك و ترديد وجود ندارد ، ولى در مورد قيامت شك حقيقتا نفى شده است چنان كه خداوند مىفرمايد :رَبَّنا إِنَّكَ جامِعُ النَّاسِ لِيَوْمٍ لا رَيْبَ فِيهِيعنى در قيامت به هيچوجه ترديد و شك وجود ندارد و هركس كه وارد صحنه قيامت شود گرچه نابينا باشد يقين به قيامت خواهد داشت . زيرا شك در جايى