كه خداوند او را يارى كند مىتواند عبادت كند .
جواب : اولا : واو نشانهء ترتيب نيست .
ثانيا : مراد از عبادت توحيد است و معلوم است كه توحيد مقدم بر عبادات ديگر مىباشد و تا انسان موحد نباشد طلب يارى بر عبادت نمىكند .
اهْدِنَا الصِّراطَ الْمُسْتَقِيمَ
« 1 » سؤال 3 : منظور از « صراط مستقيم » بر طبق روايت اسلام و يا قرآن و يا راه رسيدن به بهشت است و مؤمنان به اينها هدايت شدهاند و طلب هدايت مجدّد تحصيل حاصل است ، پس چرا هدايت را طلب مىكنند ؟
جواب : اين آيه شريفه ممكن است داراى دو معنى باشد .
1 - طلب هدايت طلب ثبات قدم و استمرار سلوك صراط مستقيم مىباشد تا مبادا هدايتشدگان به عاقبت بد و انحراف گرفتار شوند . چنان كه عرب به كسى كه ايستاده مىگويد « قف حتى آتيك » « 2 » يعنى همچنان توقف كن .
2 - طلب زيادى هدايت باشد ، چنان كه خداوند مىفرمايد :
« وَ الَّذِينَ اهْتَدَوْا زادَهُمْ هُدىً »
« 3 » و همچنين مىفرمايد
« وَ يَزِيدُ اللَّهُ الَّذِينَ اهْتَدَوْا هُدىً »
« 4 »
غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَ لَا الضَّالِّينَ
« 5 » سؤال 4 : چرا ضالين با « لا » همراه آمده است در حالى كه كلمه « غير »
هامش
( 1 ) . سورهء حمد ، آيهء 6 : خدايا ، ما را به راه مستقيم هدايت فرما .
( 2 ) . بايست تا بيايم .
( 3 ) . سورهء محمّد ، آيهء 17 : بر هدايت كسانى كه هدايت شدهاند مىافزايد .
( 4 ) . سورهء مريم ، آيهء 76 : و خداوند بر هدايت كسانى كه هدايت شدهاند مىافزايد .
( 5 ) . سورهء حمد ، آيهء 7 : نه راه غضبشدگان و نه راه گمراهان .