( 93 ) - ظرف سفالين از خاك سياه
( نقّاشى كوتورا ، مجموعهء ريشار )
كيليكيّه در سه روز بفرات ميرسيدند و با كشتى از آن رد شده بارمنستان وارد ميشدند . پس از آن از چهار رود ، كه دجله را تركيب كرده و يكى از آنها موسوم به دياله است ( گيندس يونانيهاى قديم ) گذشته و برود خوآسپ ( يا كرخه ) امروز رسيده پس از عبور از آن بشوش وارد ميشدند . طول اين راه 450 فرسنگ است و بمسافت هر چهار فرسنگ ميهمانخانهاى بود ( در باب فرسنگ بمقاديرى ، كه در ذيل بيايد ، رجوع شود ) . در ميهمانخانههاى واقع در كوهها ساخلوى گذاشته بودند .
اين مسافت را كاروانها در 111 روز مىپيمودند و مسافرين تقريبا در 90 روز .
معلوم است ، كه چاپارها چون شبوروز در حركت بودند ، خيلى زودتر اين راه را طى ميكردند .
هرودوت از خوبى راه و اسباب آسايشى ، كه در ميهمانخانهها براى مسافرين مهيّا بود ، خيلى تمجيد كرده و نظم و ترتيب آن را ستوده . ميهمانخانه را هرودوت ستاتمس « 1 » ناميده ، كه به زبان پارسى ايستگاه بايد گفت .
راه ديگر ، كه نيز اهميّت داشت ، يك راه دريائى بود ، كه ممالك شرقى ايران را با ممالك غربى آن اتّصال ميداد ، توضيح آنكه راه ايران بمصر قبل از زمان
هامش
( 1 ) -Stathmos .