وقتى كه بحرّيهء يونان از آرتميزيوم به سالامين درآمد ، كشتيهاى ديگر يونانى هم به آن ملحق شدند . بهترين كشتيها در اينجا از آن آتنىها بود . فرماندهى بحريه را كما فى السابق اورىبياد اسپارتى داشت ، اگرچه او از خانوادهء سلطنتى نبود . عدّهء تمام كشتيهاى متحدين يونانى را هرودوت 378 نوشته و ميگويد ، اين عده غير از سفاين پنجاه پاروئى بود . پس از آن مجلس مشورتى آراسته شور كردند ، كه كجا براى جنگ دريائى مناسبتر است . چون آتّيك را يونانيها از دست داده بودند ، اورىبياد بفكر پيدا كردن جائى در ولايات ديگر يونان افتاد . اكثر ناطقين به اين عقيده بودند ، كه بايد به ايستم رفته در جلو پلوپونس براى جنگ دريائى حاضر شد و دليلى ، كه اقامه ميكردند چنين بود . در سالامين اگر شكست يابند جزيره محاصره و ارتباط محصورين با تمام يونان قطع خواهد شد ، ولى در نزديكى ايستم اگر جنگ كنند ، در صورت شكست ، مىتوانند بداخلهء پلوپونس عقب نشينند . در اين احوال شخصى در رسيد و خبر داد ، كه قشون ايران داخل آتّيك شده و آن را غارت مىكند و آتش مىزند . هرودوت گويد ، پارسيها محلهاى تسپيانها و پلاته را آتش ميزدند ، چه اهالى تب به آنها گفته بودند ، كه اهالى اين محلها طرفدار پارسيها نيستند .
بعد خبر رسيد ، كه قشون ايران وارد آتن شد . از زمان حركت خشيارشا از هلّسپونت تا ورود قشون او به آتّيك ( كه آتن در آن واقع است ) چهار ماه گذشت .
يك ماه براى عبور از بوغاز مزبور و توقّف در كنار آن صرف شد و سه ماه براى پيمودن راه از كنار اين بوغاز تا آتّيك . راجع بتسخير آتن هرودوت چنين گويد ( كتاب 8 ، بند 52 - 56 ) : « وقتى كه پارسيها وارد آتن شدند ، آن را خالى از سكنه يافتند . فقط عدهاى از آتنيها ، كه بمعبد پناهنده شده بودند و خزانهداران آن و عدهاى از فقرا ، كه نتوانسته بودند از شهر بيرون روند ، در شهر مانده بودند .
اينها در ارگ جمع شده با تيروتخته سنگرهائى ساختند ، تا از خودشان دفاع كنند .
ماندن اينها در آتن نه فقط از اين جهت بود ، كه فقير بودند ، بلكه نيز بواسطه
تاريخ ايران باستان ( تاريخ مفصل ايران قديم ) ( فارسى ) — صفحة 802
مساهمون: حسن پيرنيا ( مشير الدوله )
ص٨٠٢