نيامد ، زيرا او ميخواست كارى كرده باشد ، كه هيچ يك از سلاطين قبل از او نكرده بودند . پولىين « 1 » گويد ، جهت قتل آرياند شكايات زيادى بود ، كه مصريها از تعدّىها و ظلم او داشتند و داريوش براى دلجوئى و استمالت از آنها اعدام او را لازم ديد . اين روايت به نظر صحيحتر ميآيد . بهرحال پس از ورود به منفيس ، پايتخت مصر ، داريوش سياست خود را چنين تشخيص داد ، كه مصريها را از خود راضى كند ، چه كارهاى بىرويّه كبوجيه آنها را از ايران سخت ناراضى و بل متنفّر كرده بود . چون طبقهء كاهنان و روحانيّون مصر خيلى قوى بودند ، داريوش آنها را جلب كرد . توضيح آنكه مقارن ورود داريوش به مصر ، آپيس گاو مقدّس مصريها تلف شد و ، وقتى كه شاه وارد مصر گرديد ، ديد تمام ملت مصر عزادار است .
اين بود ، كه در عزادارى عمومى شركت كرد و يكصد تالان ( يكصد و بيست هزار تومان تقريبا به پول حاليه ) وعده داد به كسى ، كه موافق آئين مذهبى مصريها گاوى بيابد ، كه آپيس جديد شود ( علائم آن بالاتر موافق گفته هرودوت ذكر شده ) . بعد بمعابد مصريها رفته نسبت بمجسمه ارباب انواع مصرى احترامات زياد بجا آورد و ، چنان كه نوشتهاند ، كاهن بزرگ سائيس را طلبيده او را بمرّمت معابد بگماشت . پس از آن در اآزيس ( واحه ) بزرگ ، بناهائى براى آممن خداى بزرگ مصريها برپا كرد و براههاى تجارتى مصر پرداخته بعضى را مرمّت كرد و برخى را از نو بساخت . براى پيدا كردن وجوهى ، كه بمصارف اين كارها برسد ، معادن مصر را در حمّامات « 2 » به كار انداختند . شايان توجّه است ، كه در اين بنّائىها و تعميرات و كارهاى عام المنفعه ، كه در درّهء نيل و آممن ميشد ، معماران ايرانى نيز كار كردهاند و نوشتهاند ، اينها بقدرى مصرى شده بودند ، كه خدايان مصرى را عبادت ميكردند و كتيبههائى ، كه از آنها بدست آمده ، بخطّ مصرى است « 3 » .
هامش
( 1 ) -Polyeneنويسندهء نظامى يونانى از قرن دوّم ميلادى است ( كتاب 7 ، 2 ) .
( 2 ) - از اين معدن سنگهاى سخت و قيمتى براى ساختن مجسّمهء فراعنهء مصر تحصيل ميكردند ، اين محل در سه روز راه از وادى نيل به طرف درياى سرخ واقع است .
( 3 ) - تورايف ، تاريخ مشرق قديم ، جلد 2 صفحهء 191 .