و ، چون راجع به اين مسئله بالاتر ( صفحهء 156 ) آنچه لازم بوده ذكر كردهايم ، تكرار را لازم ندانسته به كتيبههاى آسورى ، كه در آن ذكرى از ماديها شده ميگذريم . تيگلاتپالسر « 1 » اوّل ، كه در حدود 1100 ق . م سلطنت داشت ، بصفحاتى ، كه بعدها جزو ماد محسوب ميشد ، لشكر كشيده از زاگرس يا كوههاى كردستان گذشت ، ولى او اسمى از ماديها نبرده و بيانات او فهرست مختصرى است از جاهائى ، كه تصرف كرده بود . پس از او شلم نصر دوّم در 844 ق . م به ( نمرى ) ، كه حالا معروف به كردستان است ، داخل شد . اين صفحه قبل از آن مدتها در تحت نفوذ بابلىها بود و امير آن ( مردوك موّديك ) نام داشت . همين كه آسوريها نزديك شدند ، او فرار كرد و خزانه و اموالش جزو غنائم فاتحين گرديد . بعد شلم نصر ( يانزو ) نامى را از ( كاسّيها ) بامارت اين صفحه معين كرد ، ولى ، چون ( يانزو ) ياغى شد ، شلم نصر در سال 838 ق . م باز به اين صفحه لشگر كشيده شورشيها را بجنگل راند ، بصفحهء همجوار كه ( پارسوا ) يا ( پارسواش ) نام داشت رفت و 28 امير يا پادشاه محلّ را اسير كرد . بعد او بمملكت ( آماداى ) و خرخار درآمد ( تصوّر ميكنند كه محل آخرى كرمانشاهان امروزى بوده ) و بالاخره يانزو را دستگير كرده به آسور برد . اين اوّل دفعهايست ، كه اسم ماديها در كتيبههاى آسورى ذكر شده و در اينكه مقصود از ( آماداى ) همان ماديها بودهاند ترديدى نيست ، زيرا بعدها هم سلاطين آسور در كتيبههاى خود ماديها را به اين اسم ناميدهاند . اما در باب مردم ( پارسوا ) محقق نيست ، كه مقصود از اين اسم پارسيها بودهاند يا مردمى ديگر . شمسى اداد ، جانشين شلم نصر ، اسم ماديها را برده و گفته ، كه مملكت آنها را تسخير كرد و باج از آنها گرفت . از اينكه لشكركشى متواتر به اين مملكت شده و آسوريها شهرهاى زياد خراب كردهاند ، از عدّه زياد اسراء و نيز از غنائم بيشمار ، معلوم مىشود ، كه اين مملكت آباد و پرجمعيت بوده .
ادادنيرارى سوّم در 810 ق . م به ماد لشكر كشيده صفحات غربى فلات ايرانرا تصرف كرد . زن او ( تمورامات ) را شاهزاده خانم بابلى گفتهاند و بعضى تصوّر
هامش
( 1 ) - به آسورى توكول تيهپلشر .