« 107 » اسامى بعضى از دهات حوزهء قديم گرگان : آبندان ، بركام ، جركان ، جوغان ، جوانگان ، ماسور آباد ، روشين ، روك ، رويين ، زبخ نزديك شهر ، زويين ، سليمان آباد نزديك شهر ، سلينه كه گفتهاند در 120 ميلى سارى از طريق كوهستان واقع است و جمعيتش بيشتر از سكنهء گرگان بود و فقط چند خانوادهاى هم از طبرستان در آنجا بودند . فيروز كند ، كش ( كج يا حص ) در 12 ميلى گرگان بر فراز كوه مصقل آباد ، ماقلاصان ، مهر جمين و ميشه همه در نزديكى گرگان ، وزدول ، وسگر در 28 ميلى گرگان متعلق به جردستان ، ناسر يا ناسروده و هيان بيهقى در سال 426 هجرى محمد آباد را در نزديكى گنبد قابوس نام برده است .
« 108 » خليج استراباد را حمد اللّه مستوفى بنام نيم مردان ذكر نموده . جمعيت آنجا در قرن هشتم هجرى بسيار زياد و بندرگاهى براى كشتىهاى سراسر سواحل درياى خزر بوده و بندر در حدود سه ربع فرسخ تا شهر استراباد فاصله داشته و قصبهء مجاور آن كه تجارت وسيعى داشته شهر آباد بود ( ص 375
Le Strange
) و آن بدون شك جاى بندر آبسگون را كه در اوايل قرن هشتم از بين رفته گرفته بود . اكنون هم ده خرابهاى بنام امين آباد نيم مردان هست كه قسمتى از كرد محله مىباشد .
« 109 » خرما رود كه در نزديكى خرابههاى شهر قديمى گرگان به گرگان رود مىپيوندد ، از سه نهر تشكيل مىشود . يكى پسرك در حاجى لر كه از كوه نيلى سرچشمه ميگيرد و بنام چهل گيسو يا چهل جاى معروف است . نهر تره ( ؟ ) كه از درهء چناشك و قانچى يا دره پارسيان جارى مىشود و ديگر نرصو كه بقول اهل محل از املاك مربوط به نريمان جد رستم بوده است كه از آن مشتق شده نريمانصو و بمرور زمان نيرصو شده كه نام كوهى نيز هست كه در نزديكى آنست . كانالى در قديم آب را از مسافت چهار ميلى از خرما رود به باغات گرگان مىبرده است . اين مطلب با شرحى كه در ذيل صفحهء 125 داده شده است مطابق نيست .