و خاكريزى روى آنها به كار گماشته شدند . اما در همان روز اتمام ساختمان سد را آب برد كه محل آن هنوز هست و بند امير خوانده مىشود . پس از آن واقعه اهالى از خواجه نفس به گمش تپه كانالى حفر كردند . اما چون اندازهگيرى صحيحى در اين كار نشده بود ، آن كانال اكنون خشك افتاده است ، به همين جهت آبادانى گمش تپه رو بكاهش گذاشته است و به نظر من اگر خسارت انتقال دكانها و انبارها مانع نمىبود ، اهالى تا حال به كلى آنجا را ترك مىگفتند .
پس از طى پنج ميل راه به سمت جنوب در دشتى مسطح در امتداد كانال به خواجه نفس در كنار گرگان رود واقع در نيم فرسخى دريا رسيديم . خواجه نفس داراى 550 خانوار جمعيت است . از آنجا به عبهبند رهسپار شديم كه به آن جهت به اين نام مشهور شده است ، كه نزديك محل بند نصر السلطنه واقع است . بوسيله پل انچلى از رودخانهء گرگان عبور كرديم . پس از يك ساعت بوسيلهء پل چوبى باز بساحل چپ رودخانه آمديم و بخانهء ملا قليچ خان كه در ده ميلى خواجه نفس و نه ميلى استراباد و شش ميلى باش يوزخه است وارد شديم .
29 دسامبر 9 ميل - از قرهسو بوسيلهء پل چوبى موسوم به يك لك حاجى عبور كرديم . سپس از شاه مرز و يك شعبهء كوچك قرهسو بنام يكه مازو و همچنين از كنار تك درخت گردو كه در اين نقطه بود گذشتيم . بعد از عبور از قلعه محمد كه در طرف جنوب ما واقع بود به خط تلگراف روسى رسيديم از آنجا تا دروازهء فوجرد شهر استراباد چهار ميل راه است .
تركمنهاى ايرانى به دو قبيلهء عمده منسوباند : يموت و گوگلان كه به تيرههاى جزء و دستههاى كوچك و آنها نيز بدستههاى كوچكتر تقسيم ميشوند . « 1 » اين قبيلهها رئيس خاصى ندارند . با آنكه هر تيره يك آقسقل يا « ريش سفيد » دارد
هامش
( 1 ) - رجوع شود به كتاب ( خراسان و سيستان ) چاپ لندن 1900 تأليف سرهنگ ييت( C . E . Yate )،