و بدحال .
كِسْفَة : پارهاى از ابرها و پنبه و مانند اينها ، يعنى اجسامى كه در ذراتش خلل و فاصله باشد جمعش - كِسَف است ، در آيات :
هامش
سبب خورشيد گرفتگى اينست كه سايه ماه خورشيد را از ماه مىپوشاند در موقعى كه ماه ميان زمين و خورشيد قرار گيرد و كمترين مدتى كه ميان فاصله دو كسوف يا خسوف است شش ماه قمرى است كه ممكن است در اين فاصله زمانى ، هم خورشيد و هم ماه گرفته شود .
از اين عبارات هم حركت دورانى زمين و ماه و هم كروى بودن آنها و هم مستنير بودن ماه از خورشيد ثابت مىشود كه غير از مسعودى ابو عبد اللّه ياقوت حموى هم نخستين فردى است كه قانون جاذبه عمومى زمين را چهار قرن قبل از نيوتون در كتاب معجم البلدان نوشته است . و همچنين تدوير كره ارض يعنى دور زدن و چرخش زمين را .
لازم به گفتن است كه كتاب « التنبيه و الاشراف » مسعودى در مورد جغرافيا و تاريخ ملل ، اولين بار در سال 1894 ميلادى در هلند به چاپ رسيده و مستشرق معروف ديگوگى شرحى بر آن نوشته است و مىنويسد : در سال 1810 ميلادى مستشرق ديگرى به نام - ساكى - بر همين كتاب مسعودى شرحى نوشته است و اين آثار ارزنده متأسفانه در سال 1938 ميلادى از دست اروپائيان و مستشرقين خارج و در اختيار مسلمين قرار مىگيرد كه با هزار افسوس اين آثارى كه بعد از جنگهاى صليبى از كشورهاى مسلمين به غارت رفته حاوى مطالب علمى و ارزنده اجتماعى است كه قرنها ما از وجود آنها بىاطلاع بودهايم .
( التنبيه و الاشراف 191 / مسعودى ) ابو عبد اللّه ياقوت مينويسد - « ان الذى يرى من دوران الكواكب انما هو دور .