معروفست در ضرب المثلها گفتهاند - مرد مارد و عز الابلق - « 1 » .
اين را قدرتمندى ميگويد كه نتوانسته به اين دو دژ محكم دست يابد .
مرض
: مَرَض يا بيمارى خارج شدن حالت مزاج انسان از اعتدال است كه ويژه انسان است بيمارى يا مرض دو گونه است اول بيمارى جسمى چنان كه در آيه گفت :
وَ لا عَلَى الْمَرِيضِ
حَرَجٌ - الفتح / 17 .
جمعش مرضى است گفت :
وَ لا عَلَى الْمَرْضى
- التوبه / 91 .
دوّم بيماريهائى مانند - رذيلت و هرزگى - نادانى - ترس - بخل و حسد - نفاق و دو روئى و غير از اينها از صفات اخلاقى در آيه فرمود :
فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ فَزادَهُمُ اللَّهُ مَرَضاً
- البقره / 10 .
و
أَ فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ أَمِ ارْتابُوا
- النور / 50 .
و
وَ أَمَّا الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ فَزادَتْهُمْ رِجْساً إِلَى رِجْسِهِمْ
- التوبه / 125 .
مفهوم اين آيه در آيه زير آمده است كه :
هامش
( 1 ) اين ضرب المثل در مورد كسى است كه به چيزى در اثر عظمت و استحكام آن دسترسى پيدا نميكند .
مَارِد قلعهى محكمى بوده سرزمين - دومة الجندل - و ابلق قصر سموال است كه - زباء - ملكه جزيره نميتواند آنها را فتح كند لذا ضرب المثل فوق را بيان مىكند يعنى ضعف از من نيست قلعهها محكم است . ( مجمع الامثال 1 / 126 ) .