تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ ادبيات در ايران ( فارسى ) — صفحة 1038

مساهمون:

ص١٠٣٨
تركى بسال 467 ( بقول ابن خلكان ) يا 468 ( بقول عوفى ) اتفاق افتاد . ديوان عربى باخرزى هم از روزگاران قديم شهرت بسيار يافت . اثر مشهور او كتاب معتبر و معروف دمية القصر و عصرة اهل العصر است كه از جملهء مشهورترين كتب در ذكر احوال و آثار ادباى تازىگويست و بمنزلهء ذيلى است بر يتيمة الدهر ثعالبى و همين كتاب است كه على بن زيد البيهقى كتاب وشاح الدمية را بعنوان ذيل آن تأليف كرد . عوفى مجموعه‌يى از رباعيات پارسى او را بنام « طرب‌نامه » ذكر كرده و چند رباعى از آن در لباب الالباب آورده است . از آنهاست :
پيرامن روز قيرگون شب دارد * زير دو شكر سى و دو كوكب دارد بر سرخ‌گل از غاليه عقرب دارد * و از نوش دو ترياك مجرب دارد
* *
بر گردن خويش بسته‌اى عقد گهر * و از گوش بياويخته‌اى حلقهء زر گويى غم عشق جلوه كرد اى دلبر * ز اشك و رخ من به گردن و گوش تو بر

خطيب تبريزى

، ابو زكريا يحيى بن على بن محمد تبريزى معروف بخطيب از جملهء كبار علماء ادب و از ائمهء لغت در قرن پنجم است . وى شاگرد ابى العلاء معرى و ابو القاسم الرقّى و ابو محمد دهّان لغوى و استاد ابو بكر احمد بن على صاحب تاريخ بغداد و ابو منصور جواليقى و غيره بوده است . مهمترين اثر او شرح حماسهء ابى تمام و شرح ديوان متنبى و شرح ديوان ابى العلاء معرى موسوم به سقط الزند و شرح معلقات سبع است و علاوه‌برين كتب ديگر نيز در نحو و علوم ديگر ادبى تأليف كرده ، و اشعارى هم به عربى دارد . ولادتش بسال 421 و وفاتش بسال 502 اتفاق افتاده است « 1 » . طغرائى فخر الكتاب المنشى الاستاذ ابو اسمعيل حسين بن على بن محمد اصفهانى مشهور به طغرائى از استادان بزرگ شعر و ادب عربى بوده و در نظم و نثر اين زبان بر اهل زمان برترى داشته است . وى وزير مسعود بن محمد بن ملكشاه از سلاجقهء عراق بود . در جنگى كه ميان آن سلطان و برادرش سلطان محمود بن محمد نزديك همدان
هامش
( 1 ) - وفيات الاعيان ج 2 ص 345 - 349