( به كسانى كه به خاطر سزاى اعمالشان به رسيدن دوزخ سزاوارترند آگاهتريم ) گفته شده - صِلِيّ - جمع - صَالٍ - است يعنى آنكه مىرسد الصَّلَاء : سوزاندن و سرخ كردن .
ولى در - الصَّلَاة - نظر واژهشناسان اين است كه - صلاة - دعا و تبريك و تمجيد است .
صَلَّيْتُ عليه : بر او دعا كردم و او را به پاكى ستودم و با بزرگى ياد كردم پيامبر صلّى اللّه عليه و آله فرمود :
« إذا دُعِيَ أحدُكُم إلى طعام فليُجِبْ و إن كان صائما فَلْيُصَلِّ » .
( وقتى يكى از شما به مهمانى دعوت شويد پاسخ مثبت دهيد ، و برويد و اگر روزه هم بوديد بر آنها دعا كنيد و نيّت خير آنها را به پاكى بستائيد ) يعنى : بايستى ميزبان را دعا كنيد .
و آيات : (
وَ صَلِّ
عَلَيْهِمْ إِنَّ صَلاتَكَ سَكَنٌ لَهُمْ - 103 / توبه ) ( بر آنان دعا كن كه دعاى تو بر ايشان آرامش است ) (
يُصَلُّونَ
عَلَى النَّبِيِّ يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا صَلُّوا عَلَيْهِ - 56 / احزاب ) درودها و صلوات پيامبر و درود خداوند بر مسلمين در حقيقت تزكيه و پاك نمودن ايشان است .
و آيه : (
أُولئِكَ عَلَيْهِمْ صَلَواتٌ
مِنْ رَبِّهِمْ وَ رَحْمَةٌ - 157 / بقره ) صلوات و رحمت از پروردگارشان به انسانهاى شكيبا و بردبار در سختيها است و از فرشتگان طلب آمرزش آنها بر انسانهاست .
( صلوات و درود خداىِ تعالى همان رحمت اوست ، مقاييس اللّغه ) چنان كه از مردم هم همين دعا و استغفار ادا مىشود .
در آيه : (
إِنَّ اللَّهَ وَ مَلائِكَتَهُ يُصَلُّونَ عَلَى النَّبِيِّ
« 1 » - 56 / احزاب ) .
هامش
( 1 ) ابن اثير مىنويسد : معنى سخن ما كه مىگوئيم - اللّهم صلّ على محمّد - اين است كه از خداوند مىخواهيم كه نام پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله را در دنيا با برترين ياد و ذكر شكوهمند و بزرگ گرداند و دعوت پيامبر را ظاهر و يارى نمايد ، شريعت و دين او را پايدار و جاودانه سازد ، و در آخرت شفاعتش را در امّتش برقرار و پاداش و ثواب پيامبرى و رسالتش را افزون و مضاعف دارد . ( النّهايه ج 2 / 50 ) .
سپس ابن اثير از قول خطّابى نقل مىكند كه : اطلاق صلوات بر غير نبى جايز نيست يعنى همان عبارتى .