داده و به صورت امروزى درآمده است . بازى آن نيز مقررات سادهترى داشته و به تدريج پيچيده گرديده است . از نقش احتمالى صفحهء شطرنج در عهد باستان نمونههاى مختلف ديگرى نيز به دست آمده « و يكگونه از آن نقشى است كه در بشقابهاى گلى پيدا شده در سيلك كاشان ديده مىشود . در ميان ظرفهاى سفالين لرستان نيز كه به رنگ نخودى بوده ، با خطهاى قهوهيى تيره ، خانههاى شطرنجى ديده مىشود . » « 1 »
آنچه مسلم است ، شطرنج بهعنوان يك ورزش ويژه فكر در ايران عهد ساسانى رواج داشته است و آن بازى شاهان و بزرگان و دانشمندان بوده است ، ياد گرفتن اين ورزش به سبب وجود قوانين و مقررات درهم و پيچيده احتياج به تمركز حواس و مربى و معلم داشته است .
« از عجايب و نفايس دستگاه خسرو پرويز ، شطرنجى بوده كه مهرههايش را از ياقوت و زمرد ساخته بودند . » « 2 » و شاهنشاهء در روزهاى نخستين ماه به اين بازى مىپرداخت . » « 3 »
هامش
( 1 ) - همان كتاب ، ص 67 .
( 2 ) - ر . ك : ج ، مشكور ، بررسيها ، پيشين ، سال 1 ، شماره 1 و 2 ، ص 35 .
( 3 ) - ر . ك : آموزش و پرورش در ايران باستان ، پيشين ، از ص 306 تا 308 .