نيشابور سالى هزار تومان به اجاره داده مىشد . در سال 1291 بنابه گفتهء ناپيه « 1 » اجارهء كليهء معادن حدود 6 هزار تومان بود . وجه الاجارهء مذكور تا سال 1300 ه . معادل بود با هشت هزار تومان ، ولى اين سال ناصر الدين شاه معادن مزبور را 15 ساله به علينقى خان مخبر الدوله وزير علوم و معادن اجاره داد . علاوه بر اين ، دولت معادن مس سبزوار را سالى 430 ، 4 تومان اجاره مىداد .
ولى از سال 1329 ه . وزارت فوايد عامه آن معادن را به مزايده گذاشت .
معدن نمك گروس سالى 6 هزار تومان و معادن ذغالسنگ و سنگ گچ و سنگهاى تراش قزوين در مقابل سالى 580 ، 1 تومان به اشخاص واگذار مىشد ، همچنين ساير معادن .
علاوه بر آنچه گفتيم ، دولت از بابت تذكره كه از سال 1267 در ايران داير گرديده است ، عايداتى كسب مىكرد . در سال ( 1331 - 1330 ) عوايد دولت 345 ، 144 ، 4 قران بود .
به موجب قانون 1328 ه . روده و كپون و زه متصل به رودهء كليهء ذبايح در تمام مملكت به عنوان ماليات ، متعلق به دولت ، و ترتيب جمعآورى و ادارهء كار با وزارت ماليه است . قيمت روده عموما از قرار ذيل است : رودهء شسته هرهزار عددى از 9 تا 10 تومان بود . بنابه گزارش كنسولگرى انگليس در سال 1321 ، زه و رودهء صادره از كرمانشاه در حدود 22 هزار عدد و به قيمت 1200 تومان بود . پوست بره نيز به دولت عايداتى مىداد ، چنانكه در سال 1329 ، 007 ، 674 قران ، در سال بعد 083 ، 568 قران از اين طريق عايد دولت گرديد .
بنا به صورت و آمارى كه از سال 1329 - 1330 ه در دست است ، عايدات ساليانهء دولتى تقريبا بيست و چهار كرور تومان بود ، ولى اين مبلغ مشتمل بر عايدات مالياتهاى ديگر از قبيل ماليات دخانيات و مستغلات كه در دورهء سوم مجلس وضع شده است نيست .
عايدات نقدى دولت در سال مالى 1303
محل مبلغ 1 . ماليات نقدى 475 ، 975 ، 900 ، 3 قران
2 . گمركات 000 ، 000 ، 8 قران
3 . عايدات متفرقه : ضرابخانه 000 ، 25 قران
4 . عايدات متفرقه : تلگرافخانهء داخله 000 ، 100 قران
5 . پستخانه 000 ، 12 قران
6 . تذكرهء ولايات 200 ، 130 قران
7 . وجه اجارهء اسكلهء بندرعباس 000 ، 3 قران
8 . ماليات راه شوسهء قم 000 ، 6 قران
هامش
( 1 ) .Napier