بخش سوم
اعجاز يا پيشگوئىهاى سياسى اجتماعى قرآن
چنان كه ديديم نويسنده بزرگوار كتاب - تنزيه تنزيل - از ميان وجوهى كه مربوط به اعجاز قرآن است وجه بيست و هشتم با همان جاذبيت روحى و معنوى قرآن كه خردها را مجذوب و جانها را شيفته خود ميسازد - برگزيده و ميگويد « مقصود از تحدى قرآن كه به ديگران گفته است ، اگر ترديد داريد كه قرآن از سوى خداست سورهاى مثل آن بياوريد همين جذابيت روحى است » .
اما خود قرآن اين اصل را در مورد كسانى كه شرايط پذيرش حق را در خويشتن فراهم ميكنند بيان كرده و گروههائى را كه داراى صفات و انديشهها يا رفتار ناپسند زير هستند از شمول جذابيت روحى قرآن در باره آنان استثنا مىكند .
1 - فتنه جويانى كه متشابهات قرآن را دستاويز فضل و دانش خود و ايجاد فتنه در مردم قرار ميدهند و ميگويد .
فَأَمَّا الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ زَيْغٌ . . .
( آيه 5 سوره آل عمران ) .
2 - بدكارهها و فاسقين يا كسانى كه ممنوعيتهاى دينى و شرعى را رعايت نميكنند .
يُرْضُونَكُمْ بِأَفْواهِهِمْ وَ تَأْبى قُلُوبُهُمْ وَ أَكْثَرُهُمْ فاسِقُونَ
( 8 / توبه ) .
3 - ناپرهيزكاران و ناپارسايان كه تقوى پيشه نيستند زيرا قرآن ،
هُدىً لِلْمُتَّقِينَ
( 2 / بقره ) است .
4 - ستمكاران و ظالمين كه نه تنها تحت تأثير آيات الهى قرار نميگيرند بلكه خسرانشان افزون مىشود .