سال 1287 ق . / 1871 م . در تهران و در سن 55 سالگى درگذشت .
( حقايق الاخبار ناصرى ، پيشين ، ص 141 ؛ المآثر و الآثار ، پيشين ، ج 2 ، ص 653 ؛ بامداد ، پيشين ، ج 4 ، صص 187 - 188 ) .
شيخ حسن آل على : حاكم بندر چارك ، از قبيلهء آل على كه ابتدا در بندر شيبكوه و سپس در بندر چارك و جزيرهء كيش سكنى گزيدند . اينان نسبت خود را به قبيلهء قحطانى مطير در جزيرة العرب مىرسانند . ( منبع :
غريب حاتم ، محمد ، تاريخ عرب الهوله ، مطابع سجل العرب ، القاهره ، 1417 ق . ، ص 72 . )
شيخ سيف بن نبهان : در دورهء حكومت شاهزاده حسينعلى ميرزا فرمانفرما ، صيد سعيد امام مسقط اجارهء بندر عباس را از وى تقاضا كرده و پس از قبول آن ، فرمانفرما به شيخ سيف بن نبهان لقب خانى داده ، وى را به حكومت بندر عباس گمارد . شيخ سيف در اندك مدتى بر امور بندر مسلط شده و در پرداخت ماليات به حاكم فارس كوتاهى كرد . فيروز ميرزا نصرت الدوله حاكم فارس نيز با افواج سربازان خود به لار ، سبعه و عباسى لشكر كشيده و ماليات چند ساله را از شيخ سيف وصول و مراجعت كرد . در اواخر سال 1267 ق . / 1851 م . شيخ سيف را صيد ثوينى به مسقط فراخوانده و در آنجا وى را به قتل رساندند . پس از آن صيد سعيد حكومت بندر عباس را به شيخ سعيد ، خواهرزادهء شيخ سيف تفويض كرد . ( منبع : تاريخ مسقط و عمان . . . ، پيشين ، صص 114 - 115 . )
شيخ مذكور خان : حاكم نواحى بندر كنگان ، طاهرى ، گلهدار ، گاوبندى ، بلوك اسير و علامرودشت كه در سال 1295 ق . / 1878 م . به ضرب سكّه در بندر كنگان و گاوبندى اقدام كرده و از پرداخت ماليات به حكومت مركزى سرباز زد . وى كلات سرخ مرتفعترين نقاط در كوههاى دشتى را پايگاه خود قرار داد ، اما سرانجام از سوى نيروهاى دولتى دستگير در تاريخ 19 جمادى الثانى 1297 ق . / 1880 م . در شيراز به دار آويخته شد . ( منابع : فارسنامهء ناصرى ، ج 1 ، صص 4 - 853 . وقايع اتفاقيه ، پيشين ، ص 123 . )
صارم الدوله ، عبد اللّه خان قراگوزلو : صارم الدوله ، از خاندان قراگوزلو و فرماندهء فوج ملاير ، تويسركان و قراگوزلو بوده است . در سال 1256 ق . / 1841 م . محل خدمت او در كرمان بوده ، در سال 1276 ق . / 1860 م . مأمور بمپور شده بود ، و آن حدود را نظم كلى داده و نيز قلعهء ارندكان را از تصرف محمد على خان بلوچ خارج كرده ، و در همان سال حكم به احضار او و فوج خدابندهلو صادر شد و به تهران رفت .
در سال 1270 ق . / 1854 م . به خدمت طهماسب ميرزا مؤيد الدوله درآمد و از طرف او در مقام پيشكارى عبد الباقى ميرزا ( پسر مؤيد الدوله ميرزا ) مأمور فتح بندر عباس شد . ( تاريخ مسقط و عمان . . . ، پيشين ، ص 118 ؛ المآثر و الآثار ، پيشين ، ج 2 ، ص 621 ؛ حقايق الاخبار ناصرى ، پيشين ، ص 96 ) .
صالح بن على : صالح بن على ، شيخ طايفهء بنى حارث از طوايف هناوى كه دوبار ( يك بار در سال 1290 ق . / 1874 م . ، و بار ديگر در سال 1312 ق . / 1895 م . ) به پشتيبانى ساير طوايف هناوى مسقط را به تصرف خود در آوردند . ( تاريخ مسقط و عمان . . . ، پيشين ، ص 165 ) .
صيد ثوينى بن سعيد : پس از مرگ صيد سعيد در سال 1273 ق . / 1857 م . امارت عمان و مسقط و زنگبار ارثا و استحقاقا به بزرگترين پسر او ، صيد ثوينى رسيد .
او برادرش صيد ماجد را در حكومت زنگبار برقرار داشت و ماترك پدر را ميان برادران و خواهران خود مطابق قانون شرع تقسيم كرد ، در پى آن صيد ثوينى حاج احمد خان پدر سديد السلطنه را به وزارت خود برگزيد .
در دوره حكومت او سراسر عمان به مركزيت مسقط آرامش نسبى پيدا كرد و قسمت عمدهء كوشش وى صرف عمران و آبادانى عمان شد اما در سال 1283 ق . / 1867 م . صيد تركى در ناحيه صحار اعلام استقلال كرد و از سوى ديگر از عزّان بن قيس نيز بر صيد ثوينى خروج كرد و اطاعت خود را از آل سعود اعلام داشت . صيد ثوينى نيز كه از حمايت انگليسيها برخوردار بود براى فرونشاندن فتنه تركى و عزّان بن قيس تصميم به حمله به صحار و قطيف گرفت ، اما در اين اثنا صيد سالم پسر صيد ثوينى كه با نقشههاى جنگى پدر مخالف بود پدر را در صحار به قتل رساند .
صيد ثوينى جز در ايامى كه در زمان حيات پدرش صيد سعيد حكومت عمان و مسقط را بر عهده داشت ( از 1272 تا 1294 ق . / 1856 تا 1877 م . ) 10 سال و 8 ماه و 14 روز در مسقط و عمان حكمفرما بود .
واقعهء قتل وى در صبحگاه روز 27 رمضان سال 1283 ق . / 1867 م . روى داد . از صيد ثوينى 7 پسر و 9 دختر بر جاى ماند .
( بندر عباس و خليج فارس ، پيشين ، ص 282 ، عمان ، پيشين ، صص 141 - 142 ، تاريخ مسقط و عمان . . . ، پيشين ، صص 397 - 399 . )
بررسى تاريخى ، سياسى و اجتماعى اسناد بندر عباس ( فارسي ) — صفحة 390
مساهمون: حسن حبيبى
ص٣٩٠