تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اكبرنامه ( تاريخ گوركانيان هند ) ( فارسي ) — صفحة 599

مساهمون:

ص٥٩٩
184 ) « . . . و روز سه‌شنبه چون مخصوص به بهرام خون‌آشام است و رنگ مرّيخ حمرت دارد ، پادشاه بهرام چاكر لباس احمر دربر بر تخت مىنشينند . . . روز چهارشنبه كه متعلّق به تير دبير است ، بنابر آنكه طبيعت او امتزاج‌پذير است گاه به پوشيدن لباس كحلى ميل كنند و گاهى لاجوردى مىپوشند . . . روز پنجشنبه كه صاحب آن برجيس است لباس نخودى و خودرنگ اختيار مىنمايند . . . و روز جمعه كه به ناهيد اختصاص دارد كسوت سبز يا سفيد مىپوشند و از دست ساقى عنايت جاويد شراب كامرانى مىنوشند » ( قانون همايونى ، ص 75 ) . 185 ) بنا به قول بداونى در منتخب التواريخ ( ج 1 ، ص 465 ) و تاريخ فرشته ( ج 1 ، ص 459 ) تاريخ فوت همايون شاه يازدهم ربيع الاوّل 963 بوده است . 186 ) مولانا قاسم كاهى خود در 988 ق فوت كرده و مادّه تاريخ فوتش « رفت ملا قاسم كاهى » است . به نظر صاحب طبقات اكبرى وى صد و بيست سال عمر كرده است . 187 ) گرچه قاسم كاهى در ساختن مادّه تاريخ صاحب دستى توانا بوده است و موّاد التواريخى كه ساختهء ذهن فيّاض اوست بر ظرافت و دقّت طبع وى گواهى مىدهد ، با اين حال در ساختن همين مادّه تاريخ مرگ همايون ، يعنى « همايون پادشاه از بام افتاد » ، هرچند كه بسيار متناسب گفته ، يكى كم آورده . بيت اوّل مصرع مزبور همراه دو بيت ماقبل آن تقديم مىگردد :
همايون پادشاه ملك معنى * ندارد كس چون او شاهنشهى ياد
زبانم قعر خود افتاد ناگه * از آن عمر عزيزش رفت بر باد
پى تاريخ او كاهى رقم زد * همايون پادشاه از بام افتاد - 962
اتّفاقاً در مورد مادّه تاريخ مرگ كامران ميرزا ، برادر همايون ، كه در مكّه روى داد ، باز هم هرچند مناسب گفته ، ولى يكى زياد آورده :