- 391 - گلاب اهدايى امينخلوت « 1 » هو
اى امينخلوت ، اى جان عزيز ، گلاب شوخى نيست . اى فدايت صد غلام و صد كنيز . يكى پرده بالا رفت . خانه آبادان . خانهء ما معطّر شد . به همسايه هم سرايت كرد .
ان شاء الله هميشه در مهربانى برقرار باشيد . به شما كه بايد از پدر بزرگوار و عمّ عالىمقدار به يادگار رسيده باشد .
- 392 - حاصل دو جزوهء ترجمه شده از يك كتاب در دو صفحه در خصوص مملكتدارى
مترجم ناشناس و ظاهرا از كتب فرانسوى ترجمه شده است .
حاصل اين دو جزوه كه ترجمه شده از قرارى كه اين بندهء درگاه جهانپناه دريافت نمود از اين قرار است كه دولت بايد نظم و قانونى بگذارد كه فايدهء آن به عامهء خلق عايد شود ، منحصر در نوع و شخص نباشد . و نيز مكنت و ثروت دولت منوط است به غناى رعيّت ، زيرا كه نتيجهء اين ، راجع به دولت خواهد بود . پس بالضروره بايد اسبابى فراهم بياورد كه اهل مملكت در نهايت امنيت و اطمينان درصدد تحصيل مال و مكنت برآيند و خود را از فقر و فاقه برهانند .
بعد از بيان اين دو مقدمهء مسلّمه ، اقوالى در سبب حصول اين مقصود ، از حكما و ارباب تجربت متقدمين و متأخرين بيان كرده بعضى كارخانجات و صنايع و بعضى رسم تجارت را باعث غناى مملكت دانسته و برخى ديگر زراعت و فلاحت را رجحان گذاشتهاند و از هر طايفه دلائلى نقل كرده است .
بالاخره مصنّف كتاب دلايل كسانى را كه معتقد به رجحان زراعت بودهاند اختيار
هامش
( 1 ) . ميرزا هاشم خان ( امين الدولهء ثانى ) و فرزندانش ميرزا محمد خان اقبال الدوله و غلامحسين خان صاحباختيار هر سه ( امينخلوت ) بودند . ظنّ غالب اين است كه خطاب نويسنده به اقبال الدوله يا صاحباختيار باشد .