تهديد مغول :
تا سلطان علاء الدين كيقباد زنده بود مغولان كه از حشمت و كثرت لشكر او وهمى داشتند از طريق اعزام رسولان با دولت سلاجقهء روم در ظاهر روابطى دوستانه برقرار كرده بودند . اما درين زمان مغولان در جنوب روسيه ، بدست باتو پسر جوجى بن چنگيز امپراطورى بزرگى بنام « آلتون اردو » يا قبيلهء طلائى تشكيل دادند كه قلمرو ايشان سرزمينهاى بين ولگا ودن سفلى را دربر داشت و امارت ولايت كييف در دست ايشان بود . اينان از طرف مرز هاى شمال با سلجوقيان همسايه شدند .
از طرف ديگر مغولان كه به سردارى جرماغون و بامر اقتاىقاآن ( اوكتاى قاآن ) عازم ايران و مأمور تعقيب سلطان جلال الدين مينكبرنى شده بودند . پس از كشته شدن جلال الدين لشكر ايشان به سه دسته تقسيم شدند . جماعتى به تسخير و غارت بلاد دياربكر ، ارزنة الروم ، ميافارقين ، ماردين و نصيبين و موصل رفتند و تا ساحل فرات پيش راندند . درين حمله بقدرى خرابى و كشتار كردند كه ديگر هيچكس تاب جنگ با مغول حتى شنيدن نام ايشان را نداشت باندازهاى رعب ايشان در دلها جا گرفته بود كه به گفتهء يكى از مورخان ، اگر كلاه مغولى در ميان هزار جنگجوى خوارزمى مىانداختند جمله متفرق مىشدند . اين حال سپاهيان بود تا چه رسد به مردم بيچارهء جنگ ناآزموده . دستهء ديگر از سپاهيان تاتار به طرف بتليس ( بدليس ) روان شدند و پس از سوختن آن شهر ، بعضى از قلاع حدود اخلاط و غيره را مسخر كرده و اهالى آن نواحى را جملگى كشتند .
دستهء سوم در اواخر سال 628 ه بر مراغه استيلا يافتند و بعد از راه آذربايجان به اربل آمدند و در اوايل 629 ه بعزم گرفتن تبريز رهسپار شدند .
جرماغون و سرداران او سراسر ارمنستان و گرجستان يعنى سرزمينهاى متعلقه به بهرام گرجى ( و هرام گاگل ) و ملكه روسودان را زيرورو كردند . ملكه رسودان گريخت ولى بهرام و آواك پسر ايوانى پس از آنكه مستأصل شدند از در اطاعت درآمده با قبول تبعيت از مغول امان يافتند . و ازين تاريخ گرجستان و ارمنستان خراجگزار مغول گرديد .
در سال 634 ه بين الملك الكامل و برادر او الملك الاشرف دشمنى سختى حاصل شد و الملك الاشرف براى دفع برادر با غياث الدين كيخسرو ، پسر و جانشين علاء الدين كيقباد اتحاد كرد ولى قبل از آنكه بين دو برادر جنگ درگيرد هر دو بسال 635 ه وفات كردند .
در سال 637 ه سرداران مغول با لشكرى گران بار ديگر به ارمنستان آمدند ولى به جهت آنكه سپاهيان غياث الدين كيخسرو معابر كوههاى ارمنستان را گرفته بودند نتوانستند به بلاد روم دست بيابند . بر اثر حملات و كشتارهاى مغول در بلاد مجاور ، ترس و وحشتى عظيم در شهرهاى آسياى صغير پيدا شده و مردم گروهگروه از بيم ايشان روى به مهاجرت