در حدود پائينتر ، شاه خوش داشت كه رودخانه را بهصورت درياچه تا جلو تالار كه همان آيينه خانهء معروف بود تبديل كند و در اين درياچهء مصنوعى با زنان حرمسرا در قايق به گردش مىپرداخت و هنگام شب آنجا را به طرز باشكوهى چراغانى مىكردند .
اقامتگاه اصلى حرم ، هفت دست ( دستگاه ) نام داشت . در همين محل سر هارفردجونز و سرگور اوزلى با هيأتهاى خود در سالهاى 1810 و 1811 پذيرائى شدند و بعدا نيز از مهمانان ممتاز ديگرى پذيرائى كردند . در يكى از اطاقهاى طبقهء زيرين هفت دست كه با مرمرهاى تبريز روكوب شده بود و حوضى مرمرى داشت فتحعلى شاه در سال 1834 وفات كرد و از آن پس ديگر نسبت به اين محل توجهى نشده است . در موقع بازديد اين جانب چنين مىنمود كه ساليان دراز متروك افتاده است .
در جوار هفت دستگاه تالارى هست شبيه به ايوان چهلستون ، آنجا آيينهخانه نام دارد . به مناسبت آيينهكارى كه بر ستونها و ديوارهاى آن كرده بودند و حالت تابندگى خاصى به آن محل مىداده و تالار هم بر دوازده ستون چوبى استوار بود كه قسمت داخلى هر ستون بر هيكل شير مرمرى قرار داشت ، در وسط حوض بود و شاهنشين در عقب آن كه به طاقهائى مربوط مىگرديد كه روزگارى با تصاوير شاه عباس و زنان چركسى وى مزين بود .
ديوارهاى تحتانى هم با مرمر روكارى شده بود و بر آن با خط زرين تصاوير گل و پرندگان را نقش كرده بودند . در باغ عقب اين عمارت « نمكدان » واقع بود و آن از آن نوع ساختمانى بود كه ايرانيان كلاه فرنگى مىنامند شبيه به لبهء كلاهى كه بعضى از همراهان سرگور اوزلى بر سر داشتند . چنين بهنظر مىرسد كه در هشتاد سال اخير هيچگونه اقدامى براى جلوگيرى از انهدام تدريجى اين بنا كه روزگارى بسيار دلپذير بوده معمول نشده است . عمارت نمكدان را چون قدرى خراب شده بود فروريختهاند و آيينه خانه نيز روزهاى واپسين عمر خود را مىگذراند ،
ايران وقضيهء ايران ( فارسي ) — صفحة 59
مساهمون: جورج ناتانيل كرزن
ص٥٩