خوب سخنگوئيست كتاب « 1 » ، زيرا كه كم است كه سخن أو بي فايده باشد .
9949
نعم الطّهور التّراب .
خوب پاك كننده است تراب ، يعنى خاك ، ممكن است مراد اين باشد كه آن هم خوب پاك كننده است در جائى كه شرع آن را پاك كننده قرار داده كه حدث باشد در جائى كه آب نباشد ، يا باشد واستعمال آن ضرر كند ، وهمچنين اثر خبث در بعضي جاها وغرض اين باشد كه آن هم خوب پاك كننده است در آن جاها ونقصى ندارد چنانكه أكثر عوام گمان دارند ، يا اين كه مراد اين باشد كه آن خوب پاك كننده است باعتبار اين كه أكثر أوقات ميسّر مىشود وكم مىشود كه ميسّر نباشد بخلاف آب كه بسيار مىشود كه بهم نمىرسد يا ضرر ميكند ، وبنا بر اين غرض ترجيح آن باشد بر آب از اين راه ، يا بيان لطف ومرحمت حق تعالى باشد كه آن را پاك كننده قرار داده وكار را بر بندگان آسان نموده .
هامش
( 1 ) جامى در اين باره نيكو سروده است :« بكن زين كارخانه در كتب روى * خيال خويش را ده با كتب خوى »
« ز دانايان بود اين نكته مشهور * كه دانش در كتب ، داناست در گور »
« أنيس گنج تنهائى كتابست * فروغ صبح دانائى كتابست »
« بود بي مزد ومنّت اوستادى * ز دانش بخشدت هر دم مرادي »
« نديمى مغزدارى پوست پوشى * بسرّ كار گويائى خموشى »
« درونش همچو غنچه از ورق پر * بقيمت هر ورق زان يك طبق در »
« عمارتكرده از رنگين اديمست * دو صد گل پيرهن دروى مقيمست »
« همه مشكين غزالان توى بر توى * ز بس رقّت نهاده روى بر روى »
« ز يكرنگى همه يك روى وهمپشت * گر ايشان را زند كس بر لب انگشت »( تا آخر ) طالب فضايل ومناقب كتب ودفاتر بشرح وبسط لازم رجوع كند بتعليقات نگارنده بر زاد السالك تأليف عالم جليل مولى محسن فيض معروف بمحدّث كاشاني - رضوان اللَّه عليه - ( ص 41 - 51 ) .