7667
من تكبّر حقّر « 1 » .
هر كه تكبر كند تحقير كرده شود ، يعنى مردم أو را حقير وسبك كنند ، زيرا كه تكبر أو بر مردم گران آيد پس بقدر مقدور سعى كنند در خفيف وخوار نمودن أو تا اين كه ديگر تكبر نتواند كرد ، يا اين كه حق تعالى أو را بجزاى تكبر أو حقير وسبك گرداند تا مردم عبرت گيرند .
7668
من نال استطال .
هر كه برسد سربلندى كند ، يعنى از أكثر مردم هر كه برسد برفعت ودولتي يا بمطلبى سربلندى كند با آنكه بشكرانهء آن بايد كه خضوع وفروتنى نمايد تا آن باقي ماند وزياد گردد .
7669
من عقل استقال .
هر كه عاقل باشد طلب درگذشتن كند ، يعنى همواره از درگاه حق تعالى طلب درگذشتن از گناهان وتقصيرات خود نمايد .
7670
من أكثر هجر .
هر كه بسيار گويد دورى كرده شود ، يعنى مردم از صحبت وآميزش أو دورى كنند « 2 » .
هامش
( 1 ) شارح ( ره ) نظر بمشاكله وازدواج اين كلمه با « وقّر » كه ماضي مجهول از باب تفعيل است اين كلمه را نيز از باب تفعيل « حقّر » خوانده است واگر صرف نظر از مشاكله شود چون مجرّد اين فعل يعنى « حقر بتخفيف قاف نيز » متعدي است آنرا مجهول از مجرّد مىتوان گرفت چنانكه از اين بيت معروف متعدّى بودن آن نيز معلوم مىشود :« ان المعلم والطبيب كلاهما * لا ينصحان إذا هما لم يكرما »
« فاصبر لدائك ان جفوت طبيبه * واقنع بجهلك ان حقرت معلما »( 2 ) گويا شارح ( ره ) اشتباه كرده ودرست شرح نفرموده زيرا معنى اين است « هر كه بسيار گويد هذيان گويد » پس مضمون عبارت نظير « المكثار مهذار » است يعنى پرگو هذيان گوى .
است وتمام كتب لغت باين معنى تصريح كردهاند پس لفظ « هجر » را بصيغهء معلوم بايد خواند تا از قبيل « هجر في نومه أو مرضه أي خلط وهذى » باشد .