5903
ضلال العقل يبعّد من الرّشاد ويفسد المعاد .
گمراهى عقل دور مىگرداند از راه راست درست ، وفاسد ميكند روز بازگشت را ، پس كمال اهتمام بايد در راست نمودن عقل وذهن ودفع كجى از آن بمباحثه با جمعى از عقلا كه مشهور باشند براستى عقل وپيروى طريقهء ايشان در أفكار وانظار يا سنجيدن أفكار خود با أفكار گذشتگان كه مسلم باشند در صحت عقل پس از موافقت يا عدم مخالفت زياد ظاهر مىشود استقامت عقل ، ومخالفت زياد نشان گمراهى عقل وكجى ذهن است نعوذ باللّه منه .
5904
ضرر الفقر أحمد من أشر الغنى .
ضرر درويشى ستوده ترست از فرحناكى توانگرى .
5905
ضياع العمر بين الآمال والمنى .
ضايع شدن عمر ميانهء اميدها وآرزوهاست يعنى از ميانهء آنها بدر نمىرود وهر ضايع شدني بسبب آرزو واميدى باشد ومنشأ ديگر ندارد .
5906
ضلّ من اهتدى بغير هدى اللّه .
گمراه شد هر كه راه يافت بغير راهنمائى خدا ، يعنى پيروى كسى كه حق تعالى أو را راهنما قرار نداده مثل أئمهء جور .
5907
ضاع من كان له مقصد غير اللّه .
ضايع شده هر كه بوده باشد از براي أو مقصودى بغير خدا ، وممكن است « 1 » كه مراد خبر نباشد بلكه نفرين باشد بر أو باين كه : ضايع شود ، وهمچنين در فقرهء سابق نفرين باشد باين كه : گمراه شود .
5908
ضروب الأمثال تضرب لاولى النّهى والألباب .
أنواع مثلها زده مىشود از براي صاحبان عقلها وخردها ، مراد به « مثل » تشبيه
هامش
( 1 ) از « وممكن است » تا آخر در نسخهء أصل كه بخطّ شارح ( ره ) است نيست .