تخطي إلى المحتوى الرئيسي

شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي ) — صفحة 400

مساهمون:

ص٤٠٠

1550

الحرص ينقص قدر الرّجل ولا يزيد في رزقه . حرص كم ميكند قدر واندازه مرد را وزياد نمىكند در روزى أو .

1551

المخاصمة تبدى سفه الرّجل ولا تزيد في حقّه . دشمنى كردن با مردم ظاهر ميكند سفاهت يعنى سبكى حلم يا سبكى عقل يا ناداني مرد را وزياد نمىكند در حقّ أو يعنى در باره أو چيزى را يا در آنچه حقّ اوست يعنى ثابت ومقدّر شده از براي أو .

1552

الصّدق مطابقة المنطق للوضع الالهىّ . « 1 » راستى موافقت گفتار است با وضع إلهي يعنى نسبت خدا آفرين ميانه خبر ومخبر عنه ، پس اگر نسبت خدا آفرين ميانه آنها ايجاب است ودر خبر هم اثبات اين از براي آن كرده باشند گفتار راست است ، وهمچنين اگر هر دو سلب باشند ، واگر يكى ايجاب باشد وديگرى سلب ، گفتار دروغ خواهد بود ، ومراد به « نسبت خدا آفرين » نسبتي است كه ميانه آنها باشد در واقع ونفس الامر وبر نحوى كه بر آن نحو باشند قطع نظر از خبر آن شخص ، وچون أكثر أمور واقعيّه خدا آفرين است بآن اعتبار آن را « وضع خدا آفرين » فرموده‌اند واگر نه امر واقعي گاه هست كه وضع إلهي نباشد مثل اين كه گوئيم كه : فلانى بظلم فلان را كشت ، پس در راستى اين كافى است همين كه در واقع چنين باشد وأو را بظلم كشته باشد هر چند كشتن أو بوضع وقرار داد خدا نباشد .

1553

الكذب زوال المنطق عن الوضع الالهىّ « 2 » . دروغ زائل شدن وگشتن گفتار است از وضع إلهي چنانكه از شرح فقره سابق معلوم شد .
هامش
( 1 ) در چاپ دمشق : « لوضع الاله » . ( 2 ) در چاپ دمشق : « الكذب مخالفة المنطق لوضع اللّه » .