852
اليقين رأس الدّين .
يقين يعنى اعتقاد جزمى كه از روى دليل وبرهان باشد سر دين است ، ومانند سر كه بر ساير اعضا مقدّم است واز همه عمدهتر است بر ساير أركان دين مقدّم است واز همه عمدهتر است .
853
الاخلاص ثمرة اليقين .
اخلاص ميوه يقين است ، چه ظاهر است كه كسى را كه يقين بمبدأ ومعاد حاصل شود خود را خالص گرداند در بندگى حقّ تعالى وطاعات وعبادات أو .
854
الحزن شعار المؤمنين .
اندوه جامه تن مؤمنان است ، يعنى مؤمنان كامل كه پيوسته در انديشه عاقبت حال خوداند واز آن راه حزين واندوهناكند .
855
الشّوق خلصان العارفين
شوق خالص شدن « 1 » عارفان است يعنى شوق بطاعات وعبادات يا بملاقات پروردگار ورسيدن بمشاهده أنوار جلال وبزرگى أو ، يا رضوان وخوشنودى أو خالص شدن وجدا شدن عارفان است ، يعنى عارفان بمعارف إلهيّه از غير ايشان بآن شوق جدا شوند وممتاز گردند هركه را آن شوق باشد عارف باشد ، وهركه را نباشد عارف نباشد ، يا عارفان از يكديگر بآن شوق ممتاز گردند هر كه را آن بيشتر باشد معرفت أو أكمل باشد ، وممكن است كه مراد اين باشد كه شوق خالص بودن عارفان است يعنى دليل بر آن است وعارفي كه أو را شوق مذكور بوده باشد معلوم مىشود كه خود را خالص ويك جهت كرده با خداى عزّ وجلّ ، وهر عارفي كه أو را آن شوق نباشد نشان اين است كه هنوز خالص نشده .
هامش
( 1 ) خلصان بمعنى مصدري بكار نرفته است ، در منتهى الإرب گفته : « خلصان بالضمّ دوست وگزيده واحد وجمع در آن يكسان است ، يقال : هو خلصانى وهم خلصانى » .