تقسيم نمود ،
چنانچه جنين شد پيش از آنكه روح در او دميده شود ، يك صد دينار ، و براى نطفهء بيست دينار و آن چنان است كه مرد اگر هنگام كامگيرى از همسر دائمى خود بدون رضايت او نطفه را در خارج رحم ريزد ، ديه آن را امير المؤمنين عليه السّلام بيست دينار كه يك پنجم ديهء جنين است مقرّر فرمود ، و براى علقه دو پنجم آن ، چهل دينار ، و آن موقعى است كه زن را بترسانند يا نوعى صدمه زنند كه خونريزى كند و علقه به صورت خون خارج شود ، سپس براى مضغه شصت دينار ديه معيّن فرمود هر گاه سقط كند ، و براى حالت پس از مضغه گى كه اندام رو به استخوان بندى مينمايد ، هشتاد دينار اگر زن آن را بيندازد ، آنگاه براى جنين يك صد دينار ، چنانچه دشمن حمله كند و زنان باردار در اين حالات مختلف سقط كنند ، يا اينكه خود كارى كنند با اختيار خود كه آن سقط شود هر دو از جهت ديه مانند يك ديگرند . « 1 »
هامش
« 1 » بايد دانست كه فقهاى ما - رضوان اللَّه عليهم در باب ديات اصطلاحاتى دارند كه دانستن آنها ضرور است ، و ما در اينجا به پاره اى از آن اصطلاحات اشاره مىكنيم : اوّل ديهء نفس . دوم ديهء أعضاء ، سوّم ديهء منافع ، چهارم ديهء جراحات و زخمها كه آن را « شجاج » گويند ، و مراد از منافع ديهء نابينائى يا ناشنوائى يا گنگى و لال شدن ، يا فلج يا ديوانگى است ، و شجاج زخمهائى است كه بر روى و صورت يا سر كسى وارد آورند ، و آن هشت قسم است ، خراش پوست تنها را « حارصه » گويند ، و اگر زخم به گوشت رسد و خون ظاهر شود « داميه » و چنانچه در گوشت فرو رود « ملتحمه » نامند ، و اگر گوشت را شكافته و به لايه و پوست روى استخوان رسد آن را « سمحاق » و اگر استخوان آشكار شود « موضحه » خوانند ، و اگر آن را بشكند « هاشمه » در صورتى كه در سر و صورت باشد ، ولى اگر در پيكر و ديگر اعضاى بدن باشد « كسر » خوانند ، و اگر زخم بغلاف دماغ يعنى پوست روى نخاع رسد « مأمومه » گفتهاند ، و اگر استخوان را جابجا كند « ناقل » يا « منقّلة » ناميدهاند .