پس از واقعهء دردناك عاشورا از قتلگاه عشق و ايثار در حال بيمارى بر شترى بىهودج سوار كردند و دو پاى حضرتش را از زير شكم حيوان به زنجير بستند . حضرت على بن الحسين ( ع ) و ساير اسيران را به كوفه و از آن جا به شام گسيل داشتند . پيام خون و شهادت را حضرت زينب و حضرت سجّاد در كوفه و شام به گوش مردم خفته و از حقيقت بىخبر رساندند و آنان را در حيرتى شگرف فرو بردند . امام چهارم ( ع ) در فرصتى مغتنم كه مردم شام جمع بودند و يزيد بن معاويه نيز حاضر و مست بادهء غرور بود ؛ پرده از چهرهء حقيقت برگرفت و خود را به بهترين وجهى معرّفى كرد . يزيد تنها چاره را درين ديد كه زبان به لعن و طعن ابن زياد بگشايد و برخى از كارگزاران خود را به ظاهر مورد سرزنش قرار دهد و در صدد استمالت و دلجوئى اسيران آل عصمت و بازماندگان پيامبر خدا ( ص ) برآيد .
در ماه صفر 61 هجرى اهل بيت عصمت با عزّت و جلال به سوى مدينه حركت كردند .
امام سجاد در مدت 35 سال امامت با روشنبينى خاص براى بيدارى و تهييج مردم عليه ظلم ، از طريق سخنان پندآميز و آتشين و دعا كه مجموعهء آنها در كتاب ( صحيفهء سجاديّه ) گرد آمده است به نشر حقايق و معارف اسلام اقدام مىنمود .
صحيفهء سجّاديه از ارزندهترين آثار اسلامى است شامل 57 دعا كه به ( زيور آل محمد ( ص ) ) نيز شهرت دارد .
قصيدهء فرزدق را ما در ذيل شرح حال و آثار عبد الرحمن جامى در همين بخش نقل كردهايم .
شاعران فارسى زبان هر يك در مدح و منقبت آن حضرت اداى سخن كردهاند .
حضرت سجاد ( ع ) را وليد بن عبد الملك به تحريك هشام مسموم كرد و در سال 95 هجرى آن بزرگوار چشم ازين عالم فرو بست . بدن مقدسش را در بقيع دفن كردند .
مناقب و مراثى اهل بيت ( ع ) ( فارسي ) — صفحة 110
مساهمون: احمد احمدى بيرجندى
ص١١٠