دادند كه ترك طغيان كند بازگرد [ د ] ؛ شط فى الحال ساكن شد و آب روى در قلّت نهاد و مردمان از غرق ايمن شدند . و امر معروف ، معروف شد . چون معروف به خدمت « امام على رضا عليه السّلام رفت ، « 1 » حضرت امام فرمود : اى معروف چرا چنين گفتى و طلب شهرت كردى . معروف گفت : اى امام ! من شبها كه بر خاك آستانه درگاه تو مىنهم و خاك آستانه تو فرق « 2 » مىنشيند ، من شط را به خاك آستانه تو سوگند دادم و مردمان ندانستند و به واسطهء خاك آستان تو بود كه آب شط ترك طغيان كرد .
صاحب المروّة و الجود و الإحسان
آن حضرت صاحب جود و مروّت و نيكوكاريست .
و اين اشارتست به جود و بخشش آن حضرت كه در عالم مشهور و مذكور بوده و تمامى ائمه هدى اگر چه موصوف به اين وصف كامل بودهاند ، و ليكن آن حضرت را مزيد اختصاص به اين وصف بوده است ؛ و حكايت جود بخشش و كرم آن حضرت مشهور است . روايت كردهاند كه ابو نواس شاعر در خراسان سه بيت در مدح آن حضرت گفته بود و چون آن حضرت از خانهء مأمون سوار شد ، ابو نواس در ركاب آن حضرت روان شد و آن سه بيت را بر آن خواند . آن حضرت او را سيصد دينار طلا جايزه فرمود . « 3 » روايت كردهاند كه دعبل خزاعى كه از شاعران مشهور و از مادحان اهل بيت است « 4 » قصيدهء طويلهء مشهور كه در مرثيه و تعزيه شهيدان كربلا گفته بود و اول او اين است ؛ ابيات دعبل :
منازل « 5 » آيات خلت من تلاوة * و مهبط وحى منزل القفرات « 6 »
فال زياد فى القصور مصونة * و آل على ساكن الفلوات « 7 »
هامش
( 1 ) . در « غ » بجاى اين عبارت تنها كلمهء « آمد » نوشته شده .
( 2 ) . در اصل : برق .
( 3 ) . كشف الغمه ، ج 2 ص 317 .
( 4 ) . از شاعران شيعى و متوفاى 249 ه
( 5 ) . در ديوان : مدارس ؛ اربلى در كشف الغمه ، ج 2 صص 318 - 327 به تفصيل قصيدهء دعبل را آورده است .
( 6 ) . در ديوان : و منزل وحى مقفر العرصات .
( 7 ) . در كشف الغمه ، ج 2 ص 265 : و آل رسول اللّه فى الفلوات .