-
يا أَيُّهَا الْعَزِيزُ
« 1 » .
يعنى : « اى عزيز مصر ! » .
يعنى : ملكا !
40 - « الجبّار » :
يعنى اوست كه فقر و شكستگى خلق را جبران كرده ، وسايل زندگى و روزى را بر عهده گرفته است .
گفته شده « جبار » به معناى عالى و برتر از خلق و در هم كوبندهء ستمگران است .
و نيز گفته شده « جبار » به معناى چيرهاى است كه دست كسى به او نمىرسد ، چنانچه به نخلى كه بدان دسترسى نيست ، « جبار » مىگويند .
« جبر » بدين معناست كه انسان را بر كارى مجبور كنند كه حضرت صادق - عليه السّلام - فرمود :
829 - « لا جبر و لا تفويض و لكن امر بين الامرين » .
يعنى : « نه جبر است و نه تفويض ، بلكه چيزى ميان آن دو است » .
منظور حضرت اين است كه خداوند سبحان ، بندگانش را بر گناهان مجبور نساخته ، امر دين را به آنان واگذار هم ننموده است تا مردم در بارهاش بر اساس نظرات و قياسهاى خود سخن بگويند ، بلكه خداوند عزيز و جليل ، حدود را معين و توصيفش كرده و دين را تشريع و واجب و سنّت را بر آن اضافه و تكميلش نموده است ، پس با تعيين و توصيف حدود ، ديگر جايى براى تفويض و واگذارى باقى نمىماند .
41 - « المتكبّر » :
يعنى خدا از اوصاف مخلوقات برتر است .
و نيز در معنايش گفته شده : خداوند متكبر است بر مخلوقاتى كه در برابر عظمت حق ، سرپيچى مىكنند و زيربارش نمىروند .
هامش
( 1 ) سورهء يوسف ، آيهء 78 .