مىباشد .
گفته شده كه « حكيم » يعنى عالم و « حكم » در لغت به معناى « علم » مىباشد ، چون ذات اقدس الهى فرموده :
-
يُؤْتِي الْحِكْمَةَ مَنْ يَشاءُ
« 1 » .
يعنى : « او به هر كه بخواهد ، حكمت عطا مىكند » .
و نيز « حكيم » كسى است كه كار قبيح انجام نمىدهد و عمل لازم را ترك نمىنمايد . و « حكيم » كسى است كه هر چيزى را در موضع مناسب خود قرار مىدهد تا در مقدراتش جاى اعتراض باقى نماند و بر تدبيرش خشم نكنند .
21 - « العليم » :
به امور مخفى و اسرارى كه مخلوقات عالم آنها را درك نمىكنند ، آگاهى دارد كه خود فرموده است :
-
وَ هُوَ عَلِيمٌ بِذاتِ الصُّدُورِ
« 2 » .
يعنى : « او به آنچه در دلها مىگذرد ، آگاه است » .
-
لا يَعْزُبُ عَنْهُ مِثْقالُ ذَرَّةٍ فِي السَّماواتِ وَ لا فِي الْأَرْضِ
« 3 » .
يعنى : « به اندازهء ذرّهاى در آسمانها و زمين ، از خدا پنهان نيست » .
جزئيات معلومات را هم قبل از ايجاد و هم بعد از آن مىداند .
22 - « الحليم » :
كسى كه اهل گذشت و مهلت دادن است ، نه جهالت جاهل تغييرى در او ايجاد مىكند ، نه غضب غضبكننده و نه عصيان عاصى .
23 - « الحفيظ » :
او كسى است كه آسمانها و زمين و آنچه بين آن دو است را حفظ مىكند ، او كسى است كه بندهاش را از هلاكت و تشويش حفظ مىنمايد و در پرتگاهها نگاهش مىدارد .
24 - « الحقّ » :
يعنى هستى و وجودش تحقق پيدا كرده است ، به طور كلى هر
هامش
( 1 ) سورهء بقره ، آيهء 269 .
( 2 ) سورهء حديد ، آيهء 6 .
( 3 ) سورهء سبأ ، آيهء 3 .