گفت : چه كنم كه در عمل من اخلاص باشد ؟ فرمود :
- « اقتد بنبيّك - يا معاذ - في اليقين »
. يعنى : « اى معاذ ! در يقين ( به توحيد ) به پيامبرت اقتدا كن » .
« معاذ » گويد : گفتم : تو رسول خدايى و من معاذم فرمود :
- « و ان كان في عملك تقصير - يا معاذ - فاقطع لسانك عن اخوانك و عن حملة القرآن ، و لتكن ذنوبك عليك لا تحمّلها على اخوانك ، و لا تزكّ نفسك بتذميم اخوانك ، و لا ترفع نفسك به وضع اخوانك ، و لا تراء بعملك ، و لا تدخل من الدّنيا في الآخرة ، و لا تفحش في مجلسك لكى يحذروك لسوء خلقك ، و لا تناج مع رجل و انت مع آخر ، و لا تعظم على النّاس فتنقطع عنك خيرات الدّنيا ، و لا تمزق النّاس فتمزقك كلاب اهل النّار ، قال اللَّه تعالى :
وَ النَّاشِطاتِ نَشْطاً
« 1 » .
يعنى : ( اى معاذ ! ) اگر در عملت كوتاهى هست ( آن را از اين راهها جبران كن : ) زبانت را از سخن گفتن در مورد برادران دينى و حاملان قرآن ، كوتاه كن ، گناهت را به حساب خودت بياور و بر دوش برادرانت نينداز ، مبادا از طريق مذمت برادران دينى ، بخواهى خودت را موجّه و پاك جلوه دهى ، خود را به قيمت پايين آوردن برادرانت بالا نبر ، با عملت ريا نكن ، ذرّهاى از اغراض دنيايى را در كارهاى اخروى دخالت نده ، در نشست و برخاستهايت ، بد زبان نباش تا مردم به خاطر اخلاق بدت از تو كناره بگيرند ، اگر فرد سومى در مجلس هست ، « نجوا » « 2 » نكن ، بر مردم بزرگى ننما كه خيرات دنيا از تو قطع خواهد شد ، بر مردم « طعنه » « 3 » نزن كه سگهاى اهل جهنم بر تو طعنه خواهند زد ، خداوند متعال مىفرمايد : قسم به
هامش
( 1 ) سوره نازعات آيه 2 .
( 2 ) سخن پنهانى ، در گوشى صحبت كردن .
( 3 ) نيزه زدن ، ملامت و سرزنش كردن ، كنايه زدن .