( از جمله امورى كه در درمان مرض ريا ، مؤثر است ، تفكر در عاقبت امر ريا كارى است ، يك مؤمن مسلمان بايد بينديشد كه : ) « ريا » موجب غضب الهى است و انسان را در دنيا و آخرت ، خوار و ذليل مىسازد ، زيرا روز قيامت در برابر ديد همگان ندا مىرسد :
اى گنهكار ! اى خيانتكار ! و اى ريا كار ! آيا شرم ندارى كه در برابر طاعت خداوند متاع زودگذر دنيايى را خريدى ، مراقب قلوب بندگان بودى ، اما ديدن سلطان روز قيامت برايت هيچ ارزشى نداشت ، خود را محبوب خلق كردى و در مقابل ، غضب رب العالمين را مهيّا نمودى ، با عمل به ظاهر الهى ، خود را در برابر مردم زينت دادى و از طريق دورى از خدا به آنان تقرّب جستى ، رضايت مردم را طلب كردى و نارضايتى او را فراهم آوردى ، آيا نزد تو كسى كوچكتر و پايينتر از خدا نبود ؟ بنده ، بايد در اين بدبختى فكر كند كه از طرفى ، وقتى خود را براى بندگان ظاهر الصلاح جلوه داد و اعمالش را به خاطر آنان از بين برد ، از آنان چه نفعى عايد او مىشود ؟ و از طرف ديگر ، ثواب كارهايى كه اگر واقعا خالصا لوجه اللَّه باشد و با ريا فاسد نشود ، چه مقدار است ، اين دو را با هم مقايسه كند . و نيز بنگرد كه تمام آن كارهايى كه مىبايست در ترازوى اعمالش در كفهء حسنات قرار گيرند به واسطهء ريا ، فاسد شدند و در كفهء سيئات و گناهان قرار گرفتند كه اگر ريا جز تبديل حسنات به سيئات ، ضرر ديگرى نداشت ، كافى بود كه انسان آن را ترك نمايد .
حسناتى كه مىتوانست به واسطهء آنها به رتبهء صديقين برسد ، اما الآن به درك سافلين پايين آمده ، چه حسرتى كه قطع نمىشود ! و چه لغزشى كه قابل بخشش و چشم پوشى نيست ! اينها همه به اضافهء خوارى و توبيخ روز قيامت در برابر چشم تمام بينندگان و به اضافهء گرفتاريهاى دنياست ، چون فرد رياكار ، مىخواهد قلوب همهء مردم را به دست بياورد ولى چنين چيزى هرگز به دست آوردنى نيست ، اگر عدهاى را راضى نگه دارد ، عدهء ديگر ناراضى مىشوند ، چون بعضى از مردم
عدة الداعي ونجاح الساعي (آيين بندگى و نيايش) (فارسى) — صفحة 376
مساهمون: ابن فهد الحلي
ص٣٧٦