ى - گريه در حال دعا :
اين عمل ادبى بزرگ و مقامى عالى است به چند دليل :
اوّلا : گريه دلالت بر رقّت قلب دارد و رقّت قلب هم دليل بر اخلاص است كه هر گاه اخلاص آمد ، اجابت هم مىآيد .
امام صادق - عليه السّلام - فرمود :
438 - « اذا اقشعرّ جلدك و دمعت عيناك و وجل قلبك فدونك دونك فقد قصد قصدك »
. يعنى : « آنگاه كه پوست بدنت لرزيد و چشمانت پر از اشك گرديد و قلبت هراس برداشت ، آن حال را خوب نگهدار كه مقصودت حاصل شده است » .
و در مقابل ، خشكى چشم و نيامدن اشك ، بر اثر قساوت قلب است كه در خبر بدان اشاره شده است ، چنين حالتى دو اثر دارد :
اوّل - نشانهء دورى از خداست كه خداوند متعال به حضرت موسى - عليه السّلام - وحى فرستاد :
« يا موسى ، لا تطوّل في الدّنيا املك فيقسو قلبك ، و قاسى القلب منّى بعيد »
« 1 » .
يعنى : « اى موسى ! در دنيا آرزويت طولانى نباشد كه قلبت را سخت مىكند و قلب سخت هم از من دور است » .
دوّم - چنين كسى دعايش پذيرفته نيست كه حضرت صادق - عليه السّلام - فرمود :
- « لا يقبل اللَّه دعاء به ظهر قلب قاس
» « 2 » .
يعنى : « خداوند متعال دعا را از قلب قاسى و سخت ، قبول نمىكند » .
ثانيا - گريه ، نشانهء منقطع شدن بنده از غير خدا به سوى او و نشانهء خشوع
هامش
( 1 ) در حديث 441 خواهد آمد .
( 2 ) مشابه همين حديث ، در حديث 352 گذشت .