-
وَ عَلَى اللَّهِ فَتَوَكَّلُوا إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ
« 1 » .
يعنى : « تنها بر خدا توكل كنيد اگر مؤمن هستيد » .
اگر جز اين آيه ، چيز ديگرى ما را بر توكل ، تحريك نمىكرد كافى بود ، چون توكل را شرط ايمان قرار داده است .
سپس اين كلام را با بشارت به جزاى نيك و تفضّل و . . . براى كسانى كه گرد آن جمع شوند تأكيد كرد و فرمود :
-
وَ قالُوا حَسْبُنَا اللَّهُ وَ نِعْمَ الْوَكِيلُ فَانْقَلَبُوا بِنِعْمَةٍ مِنَ اللَّهِ وَ فَضْلٍ لَمْ يَمْسَسْهُمْ سُوءٌ وَ اتَّبَعُوا رِضْوانَ اللَّهِ
« 2 » .
يعنى : « گفتند : خدا ما را بسنده است و چه نيكو ياورى است ، آنگاه از جنگ بازگشتند در حالى كه نعمت و فضل خدا را به همراه داشتند و هيچ آسيبى به آنان نرسيده بود ، اينان به راه خشنودى و رضايت خدا رفتند » .
علاوه بر آن بشارت داده كه متوكلين را دوست دارد .
-
إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُتَوَكِّلِينَ
« 3 » .
يعنى : « خدا توكّلكنندگان را دوست دارد » .
از حضرت صادق - عليه السّلام - سؤال شد كه ميزان توكل چيست ؟ فرمود :
378 - « الّا يخاف مع اللَّه شيئا »
. يعنى : « وقتى با خدا بود ، ديگر از غير او هراسى نداشته باشد » .
بنا بر اين ، مدار و مركز توكل ، حسن ظن به خداست ، چون تنها ، كسى كه به خدا حسن ظن داشته باشد ، از غير او ترسى ندارد .
پس از بررسى آيات قرآنى ، نظرى به روايات وارده از معصومين - عليهم صلوات اللَّه اجمعين - نما كه در اين باره چه فرمودهاند ؟
هامش
( 1 ) سورهء مائده ، آيهء 23 .
( 2 ) سورهء آل عمران ، آيات 173 - 174 .
( 3 ) سورهء آل عمران ، آيهء 159 .