كرده است : « كتاب جفر را جعفر بن محمد الصادق نوشته است » . شايد اين همان كتاب سابق باشد كه آن را بر جابر بن حيان املاء فرموده است و شايد كتاب ديگرى باشد .
68 - جنات الخلد فى تدبير الحجر ، تهرانى در كتاب خود به نقل از كتاب تذكرة النوادر چنين نوشته است : « نسخهاى از اين كتاب در كتابخانهء آصفيه به شمارهء 59 ضمن كتابهاى شيمى موجود است و نيز گويد يك نسخهء ناقص ديگر هم در كتابخانهء ميرزا محمد تهرانى وجود دارد . اين كتاب را النديم ذكر نكرده است . « 1 »
69 - الجامع فى اسطرلاب ، مجريطى متوفى به سال 390 به نقل تهرانى « 2 » در كتاب غاية الحكيم گويد اين كتاب جامع ، در اسطرلاب علمى و عملى و مشتمل بر هزار و اندى باب است و جابر در اين كتاب اعمال عجيبى را بيان كرده است كه كسى بر او پيشى نگرفته بود .
70 - اسرار الكيمياء ، كه به نقل صاحب الذريعة به چاپ رسيده است . « 3 »
71 - التصحيح فى علم الصنعة ، در تبديل فلز به طلا . نام اين كتاب نيز در الذريعة آمده است . « 4 »
72 - اسرار الكيمياء ، تهرانى در الذريعة از اين كتاب نام برده و از كتاب اعلام زركلى نقل كرده كه اين كتاب به چاپ هم رسيده است . شايد اين كتاب همان كتاب اصول الكيمياء جابر باشد . « 5 »
73 - كتاب السموم ، كه يكى از مشهورترين كتابهاى جابر بن حيان است و در مجلهء المقتطف قسمتى از كتاب السموم نقل شده است و سپس نويسنده مىگويد : جابر كتابى به نام السموم دارد كه نسخهاى از آن در كتابخانهء تيمورى در مصر موجود است و در آن كتاب نوشته شده است كه مؤلف اين كتاب ابو موسى جابر بن حيان صوفى شاگرد جعفر صادق است و اين نسخه در شيراز به سال خراجى ( شمسى ) 503 استنساخ شده و نسخهء عكسى اين كتاب در مؤسسهء علوم برلين موجود است .
74 - كتاب السبعين ، نسخههاى عكسى از اين كتاب در مؤسسهء علوم برلين وجود دارد كه يك نسخهء آن به اهتمام مايرهوف ، در قاهره و نسخهء ديگر به كوشش ريبنتر در آستانه ، تهيه و بدانجا فرستاده شده است .
75 - كتاب الانتقال من القوة الى الفعل .
76 - كتاب الخواص .
77 - كتاب تحقيق افلاطون ، اين سه كتاب از كتابخانههاى قاهره به مؤسسهء علوم
هامش
( 1 ) - الذريعة ، ج 5 ، ص 120
( 2 ) - همان كتاب ، ج 5 ، ص 27
( 3 ) - همان كتاب ، ج 2 ، ص 214
( 4 ) - الذريعة ، ج 4 ، ص 186 - 187
( 5 ) - همان كتاب ، ج 2 ، ص 55