تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فلاسفة الشيعة حياتهم وآراؤهم ( فلاسفهء شيعه ) ( فارسي ) — صفحة 145

مساهمون:

ص١٤٥
شهرت عالمگير وى ما را از تعريف او بىنياز مىكند زيرا آراء و نظريات او بر افكار ديگر علماى متقدم و متأخر آن‌چنان برترى داشت كه او را ارسطو و بقراط اسلام لقب دادند . ابن سينا در ميان حكما و فلاسفه و نوابغ فكرى از اين موقعيت ممتاز برخوردار است كه در اطراف آثار و آراء او مطالعات و بحثهاى بسيارى شده است و مكتب فكرى او بر افكار فلاسفهء پس از او از قبيل خواجه نصير طوسى و ديگران تأثير فراوانى داشته است و تا به امروز هم آثار آن در افكار متأخرين خودنمايى مىكند . در همين دورانهاى اخير نيز آثار و آراء او مورد بررسى محققان مسلمان و خاور - شناسان قرار گرفته است . زندگى او ، مبانى او ، هدف و روش فكرى او و جنبه‌هاى مختلف فرهنگ او ، تمام اين‌ها به دقت بررسى شده است و به همين علت خلاصه‌اى از تحقيقات ديگران را در اينجا نقل مىكنيم . شهرت شيخ الرئيس بيشتر در فلسفه و پزشكى او و همچنين در اثر كتابهايى از قبيل اشارات و شفاء و نجات و قانون است كه در فلسفه و پزشكى نوشته است . تنها معدودى از مردم اطلاع دارند كه ابن سينا در منطق و رياضيات و هيئت و موسيقى و كيميا و معارف ديگر دست داشته ، در اين علوم و معارف تأليفاتى فراوان دارد كه در پيشبرد فرهنگ و تكامل آن تأثير بسيار داشته است . در وجود شيخ الرئيس شخصيتهاى متعددى را مىتوان ديد كه در نوابغ ديگر فكر و دانش كمتر ديده مىشود ، در عين حال كه فيلسوفى صاحب طريق و داراى مكتب فلسفى مخصوص به خود با نظريات معينى بود ، پزشكى نابغه نيز بود كه به كشف مطالبى مهم در علم پزشكى نايل آمده بود و در همان حال از دانشمندان بزرگ منطق به شمار مىآمد كه پرده از آراء منطقى ارسطو برداشت و به تهذيب آن همت گماشت ، همچنين رياضيدان و فلك‌شناس ماهرى بود و در رياضيات و طبيعيات و هيئت ، مؤلفات گرانقدرى از او بجاى مانده است و با همهء اين مراتب شاعر زبردستى هم بود كه در اشعار خود مطالب فلسفى را مىگنجانيد و « قصيدهء عينيهء » او در نفس و ديگر اشعارش گواه بر اين مطلب است . بعلاوه وى از رجال سياست بود و در دوران سامانيان به مقام وزارت رسيد و ازاين‌رو به لقب « رئيس » كه لقبى سياسى است ملقب گرديد . با آنكه شيخ الرئيس داراى جنبه‌هاى علمى گوناگونى بود باز جنبهء فلسفى و پزشكى او در نظر بيشتر خوانندگان آثارش بارزترين جنبه‌هاى علمى او به شمار مىرود به طورى كه بر ديگر جنبه‌هاى علمى و نيز بر جنبه‌هاى اجتماعى و سياسى او برترى دارد . ابن سينا علاوه بر امتيازات يادشده ، نويسنده‌اى ساده‌نويس بود و با اسلوبى نيكو مطالب را تنظيم مىكرد و به رشتهء تحرير درمىآورد و همين ساده‌نويسى و حسن اسلوب نويسندگى