پيش از اسلام و غير مسلمان است . از اينرو ، رواست كه اين بخش كتاب به منزلهء مقدمهاى براى بخشهاى بعدى تلقى شود .
نسخهء آلمانى كتاب ، نسبت به متن اصلى چكى ، تغييرات قابل ملاحظهاى كرده است :
قسمتهاى بىشمارى تكميل و بعضا خيلى مفصلتر گشته و در تحرير آنها تجديدنظر به عمل آمده است . آنچه كاملا تازگى دارد ، بررسى مفصل ادبيات تاجيكى شوروى بعد از 1917 است . براى چاپهاى بعدى ، باز هم تفصيل بيشترى در نظر گرفتهايم .
انتشار كتب در رشتههاى خاص و بهطور كلى فعاليتهاى مطبوعاتى ، هم در خاورزمين - در اشاره به اين نكته اصرار خاص مىورزيم - و هم در اروپا ، آنچنان رو به افزايش است كه حتى تصورش نيز به آسانى ميسر نيست . جز در مورد بزرگترين كتابخانهها ، حتى در زمينههاى فرعى و محدود نيز تقريبا غير ممكن است كه از تمام انتشارات تازه آگاهى يافت تا چه رسد به اينكه بتوان با آن آشنا شد . اشكالات بزرگى كه از اين كيفيت ناشى مىشود كاملا روشن است . همگام با نتايجى كه پيوسته از پژوهشهاى تازه به دست مىآيد ، مسائل و اشكالاتى هم كه در راه انتخاب مطالب و طرز تدوين يك كتاب تاريخ ادبيات وجود دارد پيوسته صورت نوينى پيدا مىكند .
يك مسئلهء بسيار بغرنج ، نوشتن كلمات فارسى با حروف لاتينى بود كه مىبايست ، از يكسو ، متكى بر مبانى هريك از دورانهاى عمدهء زبان باشد ، از سوى ديگر ، در آن طرز تلفظ خاص تاجيكى شوروى و املاى آن رعايت گردد .
نوشتن نامهاى جغرافيايى خالى از اشكال نبود . ما ، بهطور كلى ، تلفظ فارسى را درنظر گرفتهايم . انحرافاتى كه كموبيش به چشم مىخورد اجتنابناپذير بود و اميدواريم مورد اغماض قرار گيرد . گذشته از اينكه مراعات كامل اصول مورد نظر در همهء موارد آسان نبود ، اشكالات ديگرى نيز در اين راه وجود داشت و آن تنوع زياد رسم الخطهاى لاتينى است كه براى نوشتن عناوين كتابها و مقالهها به كار مىرود و اين اشكال مخصوصا در كتابنامه چشمگير است .
بديهى است كه در كتابنامه ، ناچاريم تنها به ذكر برگزيدهاى از عناوين اكتفا كنيم . در زمينهء ايرانشناسى و بهطور كلى نوشتههاى ايرانى ، كه عظمت آن با اقيانوس كوس برابرى مىزند ، جز اين چه مىتوانستيم كرد ؟ ! در اين مورد ، ما ، علاوه بر ضابطههاى معمولى و كلى ، نكات زير را بالاخص مطمح نظر قرار داديم : 1 ) اشتراك مساعى با خوانندگان علاقهمند براى بالا بردن
تاريخ ادبيات ايران از دوران باستان تا قاجاريه ( فارسى ) — صفحة 10
مساهمون: يان ريپكا
ص١٠