1 مقدمه
زبان فارسى نو ( درى ) « 1 »
زبان ادبى فارسى درى ، كه قدمت آثار مكتوب آن به سدهء 1 ه / 7 م مىرسد ، بر مبناى فارسى ميانهء جنوب باخترى ، كه در عهد ساسانيان منبع اصلى زبان دربارى و مكاتبات رسمى و طبقات بالا بود ، تكامل يافت . اين زبان از يك سو عناصرى از ديگر گويشهاى ايرانى را پذيرفته ؛ از سوى ديگر ، دستخوش دگرگونىهاى طبيعى خود بود . اين زبان جنوب باخترى را در كتيبههايى از ساسانيان مىبينيم كه به پارسيك نوشته شده و نيز بعضى از قطعات مانوى كه در تورفان يافت شده به اين زبان است كه ، بهعلت شباهت با زبان ساسانيان ، « فارسى ميانهء جنوب باخترى اسناد تورفان » ناميده مىشود . فارس ، از همان دوران هخامنشيان ، مركز فرهنگ ايران باخترى و سنتهاى دولتى و فرهنگى بود و در دورهء ساسانيان از لحاظ دينى نيز ، مركزيت يافت . دگرگونىهاى صوتى هم ، كه در نتيجهء آن فارسى ميانه بهصورت كهنترين شكل زبان ادبى فارسى درى درآمد ، در دوران ساسانيان ( تا 650 م ) روى داد . در سدهء هفتم ، تكامل زبان ، بدين صورت ، تقريبا پايان يافته بود . وجه امتياز فارسى ميانه از گويشهاى ايرانى باستان در اين است كه زبان از حالت صرفى ، كه در آن پسوندها تعيينكنندهء معنى بود ،
هامش
( 1 ) . در متن اصلى ، همهجا اصطلاح « فارسى نو » به كار رفته ؛ ولى ، در ترجمه ، « فارسى درى » بهجاى آن گذاشته شده است .