[ قلب ]
( مؤلّف گويد كه ) : روايات در باب قلب و مراعات آن بسيار است . از حضرت رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم منقول است كه در آدمى پارهء گوشتى است كه هرگاه آن سالم و صحيح باشد ساير بدن نيز صحيح است ، و هرگاه آن بيمار و فاسد باشد ساير بدن بيمار و فاسد است و آن دل آدمى است . [ 1 ]
و هم روايت است كه هرگاه دل پاكيزه است تمام بدن پاكيزه است و هرگاه دل خبيث است تمام بدن هم خبيث است . [ 2 ]
و حضرت امير المؤمنين عليه السّلام به حضرت امام حسن عليه السّلام وصيّت فرمود كه : از جملهء بلاها فاقه و فقر است ، و از آن بدتر بيمارى بدن است ، و از آن بدتر بيمارى دل است ، و از جملهء نعمتها وسعت در مال است ، و از آن بهتر صحّت بدن است و از آن بهتر پرهيزكارى دل است . [ 3 ]
و از حضرت امام محمّد باقر عليه السّلام منقول است كه دلها بر سه قسمند : يكى دل سرنگون است كه هيچ چيزى در آنجا نمىكند و آن دل كافر است ، و يك دل آن است كه خير و شرّ هر دو در آن در مىآيد و هر يك كه قوىتر است بر آن غالب مىشود ، و يك دل هست كه گشاده است او در آن چراغى از انوار الهى است كه پيوسته نور مىدهد و تا قيامت نورش بر طرف نمىشود و آن دل مؤمن است . [ 4 ]
از حضرت صادق عليه السّلام روايت شده كه فرمود : منزلت قلب به جسد ، منزلت امام است به مردم .
و روايت شده كه وقتى حضرت موسى بن عمران عليه السّلام اصحاب خود را موعظه
هامش
[ 1 ] سفينة البحار ، ج 2 ، ص 440 .
[ 2 ] بحار الأنوار ، ج 70 ، ص 50 .
[ 3 ] نهج البلاغه ، حكمت 396 ، ص 743 .
[ 4 ] معانى الاخبار ، ص 395 .