فصل دوّم : در بيان فضايل امير المؤمنين عليه السّلام است
بر اهل دانش و بينش مخفى نيست كه فضايل امير المؤمنين عليه السّلام را هيچ بيان و زبان بر نسنجد و در هيچ باب و كتاب در نگنجد ، بلكه ملائكهء سماوات ادراك درجات او نتوانند كرد ، و فى الحقيقة فضايل آن حضرت را احصاء نمودن ، آب دريا را به غرفه پيمودن است . و در احاديث وارد شده كه ماييم كلمات پروردگار كه فضايل ما را احصاء نمىتوان كرد . و لنعم ما قيل :
كتاب فضل تو را آب بحر كافى نيست * كه تر كنم سر انگشت و صفحه بشمارم
و به همين ملاحظه اين احقر را جرأت نبود كه قلم بر دست گيرم و در اين باب چيزى نويسم ليكن چون حضرت امير المؤمنين - صلوات اللّه عليه - معدن كرم و فتوّت است رجاء واثق آن است كه بر من ببخشايد و اين مختصر خدمت را قبول فرمايد .
وَ ما تَوْفِيقِي إِلَّا بِاللَّهِ ، عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَ إِلَيْهِ أُنِيبُ .
بدان كه فضايل ، يا نفسانيّه است ، يا بدنيّه ، و امير المؤمنين - صلوات اللّه عليه - اكمل و افضل تمام مردم بود بعد از رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلم در اين دو نوع فضايل به وجوه عديده . و ما در اينجا به ذكر چهارده وجه از آن اكتفا مىكنيم و به اين عدد شريف تبرّك مىجوييم .