رشته شريانى كه به سوى مثانه مىرود ، در آن توزيع مىگردد و انتهاى آن در مردان به طرف آلت رفته و باقى مانده آن ، كه زوج كوچكى است ، در زنان به سوى رحم مىرود .
( پس از خروج شاخههاى ياد شده ) دو شريان ( لامى ) پايين آمده به سوى پاها با رسيدن به ران به دو شاخه بزرگ منشعب مىگردند ، شاخهاى به بخش خارجى ران و شاخه ديگر به بخش داخلى آن مىرود . شاخه خارجى نيز به سوى بخش داخلى ران متمايل مىباشد « 1 » ، و رشتههايى از خود در دو جانب ماهيچه به جا مىگذارند ، سپس به سوى پايين سرازير مىگردند و از آن ( رشتههاى به جا مانده ) شاخهاى بزرگ به سوى جلو بين انگشت شست و اشاره مايل مىگردد و باقى آن ( در گام ) پوشيده مىشود .
( وضعيت قرار گرفتن شريانها با وريدها )
اين شريانها « 2 » در بيشتر بخشهاى پا در حالى كه زير شاخههاى وريدى كشيده شدهاند عبور مىكنند ؛ درباره وريدها بعد از اين سخن خواهيم گفت .
پارهاى از شريانها كه با وريدها همراه نمىباشند « 3 » عبارتند از :
1 . دو شريان كه از كبد به سوى ناف در بدن جنين مىآيد ؛
2 . رشتههاى شريان وريدى ؛
3 . شريان رونده به سوى مهره پنجم ؛
4 . شريان بالارونده به سوى گودى سينه ؛
5 . شريان مايل به زير بغل ؛
6 . دو شريان سباتى كه در پرده شبكيه و مشيميه « 4 » مغز پراكنده مىباشند ؛
هامش
( 1 ) براى محافظت از شريان در برابر حوادث خارجى .
( 2 ) رشتههاى دو شاخة بزرگ از شريان پا .
( 3 ) در نسخه تهران ، آملى و جيلانى « ما لا يرافق » مىباشد كه ترجمه گرديد ولى در نسخه بولاق « ما يوافق » مىباشد كه كلام مثبت است و كاملا مخالف ديگر نسخهها مىباشد و شيخ الرئيس در عبارت پيشين درباره شريانهاى همراه با وريد تنها به دو شاخه بزرگ از شريانهاى پا بسنده نمود .
( 4 ) در نسخه آملى واو عطف وجود ندارد و مشيميه توصيف اين شبكه مىباشد يعنى شبكهاى كه چون مشيمه بافته شده است .
ابن سينا در كتاب سوم بعد از توضيح دو پرده دماغى ( سخت شامه و نرم شامه ) بدون آوردن لفظ شبكه ، به شبكه نگهدارنده شريانها و وريدها اشاره مىنمايد كه « هو كالمشيمة يحفظ اوضاع العروق بانتساجها فيه » مانند مشيمهاى به هم بافته شده حافظ وضعيت رگها مىباشد .
مؤلف بحرالجواهر نيز مىگويد : شبكه نزد طبيبان عبارت است از وريدها و شريانهاى زير بطن وسط و بطن مؤخر دماغى كه يكى در ديگرى بافته شده بطورى كه از هم جدا نمىگردند و فضاى خالى آن به وسيله غدهاى ( صنوبرى ) پر شده است .
به نظر مىرسد مقصود از اين شبكه كه از به هم پيوستن عروق به وجود مىآيد ، حلقه شريانى . . . (Circulus) زير عنكبوتيه مىباشد كه خون رسانى مغز را به عهده دارد و پيش از اين درباره آن سخن گفته شد .