فصل هفدهم : تشريح ماهيچههاى حركت بازو
ماهيچههاى بازويى كه مفصل شانه را حركت مىدهند ، سه ماهيچه مىباشند كه از سينه مىآيند و مفصل را به سمت پايين مىكشند :
1 . ماهيچهاى « 1 » كه رويشگاه آن از زير پستان مىباشد و طرف ديگر آن به بخش قدامى بازو كه جلوى زهِ حفره شانه « 2 » قرار دارد ، متصل مىشود . اين ماهيچه ( با انقباض خود ) بازو را به سينه نزديك مىگرداند و علاوه بر آن با پايين آمدن ، قهرا شانه را نيز به دنبال خود به سمت پايين مىكشد ؛
2 . ماهيچه ديگر رويشگاه آن از بالاى جناغ مىباشد و بر قسمت داخلى سر بازو
احاطه دارد ، اين ماهيچه ( با انقباض خود ) بازو را با اندكى بالا آوردن به سينه نزديك مىنمايد .
هامش
( 1 ) عضله سينهاى كوچك (PectoralisMinor) مبدأ : سومين ، چهارمين و پنجمين دنده ، انتها : زايده كوراكوئيد ( غرابى ) استخوان كتف . . . عمل : ناحيه شانه را پايين مىآورد و اگر استخوان كتف ثابت باشد دندههاى مبدأ را بالا مىكشد . ( ضروريات آناتومى اسنل ، جدول 17 - 3 )
( 2 ) در نسخه آملى ، جيلانى و تهران « زيق النقره » دارد و در نسخه بولاق « زيق الترقوه » مىباشد ، كه نسخه اول ترجمه شد .
زيق در فارسى زه ، يخه و گريبان كه دور گردن را احاطه كرده است ، مقصود در اين عبارت طرف و كناره است ، اين ماهيچه به لبه گودى كتف پيوند مىخورد .
شايد مقصود از كناره و لبه نقره كتف ، حفره گلنوئيد (GlenoidFossa) باشد كه زير زايده كوراكوئيد ( غرابى ) قرار دارد ، چنانچه در ضروريات آناتومى اسنل ، ص 31 دارد : زايده كوراكوئيد كه در بالاى حفره گلنوئيد به طرف بالا و جلو كشيده شده ، محل اتصال ماهيچهها و رباطٌّها مىباشد .